ChatGPT Sonrası Resmî Dilekçelerde Başvurular Beş Kat Arttı

Yapay zekâ araçlarının günlük hayatta yaygınlaşması, vatandaşların kamu kurumlarıyla iletişim kurma biçimini de değiştirdi. ChatGPT’nin 2022 yılında kullanıma sunulmasından sonra farklı ülkelerde resmî kurumlara gönderilen şikâyet ve başvurularda belirgin bir yükseliş görüldü. Özellikle dilekçe hazırlama sürecinin hızlanması, daha önce bürokratik engeller veya karmaşık prosedürler nedeniyle başvuru yapmaktan vazgeçen kişilerin önündeki idari yükü azalttı.

Bu değişim yalnızca bireysel yazışmaların sayısında sınırlı kalmadı. Konut, tüketici hakları ve benzeri alanlarda çalışan kamu kurumları, daha önce karşılaşmadıkları ölçekte bir başvuru trafiğiyle karşı karşıya kaldı. Araştırmacı Chris Schmitz, 11 farklı hukuk sistemini inceleyen çalışmasında 2022 sonrasında hızlanan bu tabloyu “ajan tabanlı taşkın” olarak tanımlıyor.

Birleşik Krallık ve ABD’de başvuru sayıları yükseldi

Birleşik Krallık Konut Ombudsmanlığına yapılan şikâyetlerin sayısı, geçmişte yaklaşık 2 bin 600 seviyesindeyken 7 binin üzerine çıktı. ABD’deki Tüketici Finansal Koruma Bürosuna ulaşan talepler ise yaklaşık beş kat arttı. Brezilya ve Almanya’da da benzer yönde grafikler kaydedildi.

Bu rakamlar, yapay zekânın vatandaşların hak arama süreçlerine erişimini kolaylaştırabildiğini gösteriyor. Daha önce bir kuruma başvurmak isteyen kişinin dilekçenin biçimini, içeriğini ve ilgili belgeleri hazırlamak için zaman ayırması gerekiyordu. Artık kullanıcılar ellerindeki belgelerin fotoğrafını çekerek bunları saniyeler içinde resmî bir dilekçe taslağına dönüştürebiliyor.

Bu kolaylık, başvurunun hazırlanması sırasında ortaya çıkan idari yükü azaltıyor. Kullanıcı, yaşadığı sorunu ve elindeki belgeleri bir araya getirerek daha düzenli bir metin oluşturabiliyor. Böylece yalnızca hukuk veya bürokrasi konusunda deneyimli kişilerin değil, daha geniş bir kesimin kamu kurumlarına ulaşması mümkün hâle geliyor.

Artan başvuruların tamamı niteliksiz içeriklerden oluşmuyor

Kamu kurumlarının artan iş yükü, ilk bakışta yapay zekâ tarafından hazırlanmış çok sayıda düşük kaliteli metinle açıklanabilir. Ancak araştırmanın ortaya koyduğu tablo bundan farklı. Schmitz’e göre kurumlara ulaşan taleplerin çoğu gerçek kişilere ait ve meşru başvurulardan oluşuyor.

Bu ayrım, yapay zekâ destekli başvuruların yalnızca otomatik olarak üretilmiş metinler şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini gösteriyor. Aracın rolü, çoğu durumda vatandaşın yaşadığı sorunu kuruma iletebilmesi için gerekli yazım ve düzenleme sürecini kolaylaştırmakla sınırlı kalıyor. Başvurunun arkasında ise gerçek bir kişi ve gerçek bir talep bulunuyor.

Kamu kurumlarının işleyişi yeniden ele alınabilir

Başvuru sayılarındaki artış, kamu kurumları açısından ek bir iş yükü yaratıyor. Bununla birlikte tablo, vatandaşların kamuyla iletişim kurma biçimindeki değişimi de açıkça ortaya koyuyor. Kurumların geçmişte daha az başvuru almasının nedeni, her zaman sorunların az olması olmayabilir; dilekçe hazırlamak ve doğru kanala ulaşmak da başlı başına caydırıcı bir süreç oluşturabiliyordu.

Yapay zekâ bu engeli azalttıkça, kamu kurumlarının başvuru yönetimi, değerlendirme süreçleri ve iletişim yöntemlerini modern koşullara göre yeniden tasarlaması gerekebilir. Artan talep, kurumların yalnızca daha fazla başvuruyu işleme almasını değil, bu başvuruları daha verimli biçimde sınıflandırmasını ve yanıtlamasını da zorunlu kılabilir.

Ortaya çıkan tablo, ChatGPT gibi araçların kamu hizmetleri üzerindeki etkisinin yalnızca içerik üretimiyle sınırlı olmadığını gösteriyor. Vatandaşın hakkını arama maliyetini düşüren her teknoloji, kurumların çalışma biçimini de doğrudan etkiliyor. Bu nedenle resmî dilekçelerdeki artış, geçici bir kullanım eğiliminden çok, bireylerle kamu kurumları arasındaki iletişimin dönüşümünü gösteren bir işaret olarak değerlendirilebilir.