Çin, Ay Modülünü Mürettebatlı Görev Öncesi Test Edecek

Çin, 2030’a kadar gerçekleştirmeyi hedeflediği mürettebatlı Ay inişine hazırlık olarak iniş modülünü astronotlar uçmadan önce test edecek. Planlanan insansız görevde araç Ay yüzeyine inecek, ardından yeniden havalanıp yörüngedeki mürettebat gemisiyle kenetlenecek. Böylece inişten dönüşe uzanan görev zincirinin kritik bölümleri, insanlı uçuş öncesinde sınanacak.

Prova yalnızca iniş aracının yüzeye dokunup dokunmadığını ölçmekle sınırlı kalmayacak. Araçların Ay yörüngesinde buluşması, iniş modülünün yüzeye ulaşması, kalkış yapması ve mürettebat gemisiyle yeniden kenetlenmesi de test edilecek. Bu adımların birlikte çalışması, gelecekteki uçuşta astronotların yüzeye gidip yörüngeye dönmesini sağlayacak görev düzeninin temelini oluşturuyor.

Ay yolculuğunda iki araç görev paylaşacak

Mürettebatlı uçuşta iki Long March 10 roketinin kullanılması planlanıyor. Roketlerden biri iniş modülünü, diğeri Mengzhou mürettebat gemisini taşıyacak. Araçların Ay yörüngesinde buluşup kenetlenmesi öngörülüyor. İnsansız test, bu mimarinin önemli parçalarını mürettebat olmadan denemeye imkân verecek.

Mengzhou, Dünya ile Ay yörüngesi arasındaki yolculukta üç astronot taşıyacak şekilde tasarlandı. Ay’a iniş ve yüzeyden kalkış görevini üstlenecek modül ise iki kişilik kapasiteye sahip. Bu tasarımda mürettebat gemisi yolculuk ve yörünge bölümünü üstlenirken iniş aracı astronotları yüzeye indirip yeniden yörüngeye taşıyacak.

Bu görev paylaşımı, araçların yalnızca ayrı ayrı çalışmasının değil, doğru sırayla buluşup kenetlenmesinin de önemli olduğu anlamına geliyor. İnsansız prova; iniş modülünün Ay çevresindeki hareketlerini ve mürettebat gemisiyle bağlantı kurma sürecini astronotları riske atmadan değerlendirmeyi amaçlıyor. Testin sağlayacağı sonuçlar, sonraki görev hazırlıklarında araçların performansını ve görev akışını gözden geçirmek için kullanılabilecek.

Önce Dünya yörüngesinde denemeler yapılacak

Çin, Ay görevine doğrudan geçmek yerine roket ve uzay aracını aşamalı biçimde sınamayı planlıyor. İlk aşamada Long March 10’un Dünya yörüngesine yönelik sürümünün ve Mengzhou’nun alçak Dünya yörüngesine uçması hedefleniyor. Bu görevde roketin temel özelliklerinin yanı sıra uzay aracının atmosfere giriş ve Dünya’ya dönüş sistemleri de test edilecek.

Programın başmühendis yardımcısı Wang Xiang’ın aktardığı yaklaşım, Dünya yörüngesinde denenebilecek teknolojilerin önce burada sınanmasını ve insan taşımayla ilgili işlemlerin mümkün olduğunda insansız olarak test edilmesini öngörüyor. Ay modülünün insansız uçuşu da aynı aşamalı hazırlık planının parçası. Böylece görevde kullanılacak sistemler, Ay’a astronot gönderilmeden önce farklı aşamalarda değerlendirilebilecek.

İniş modülünün uçuşu sırasında Ay yüzeyinin sıcaklığı ve Ay tozunun özellikleri hakkında veri toplanması planlanıyor. Araçtaki sistemlerin çalışma bilgileri de kayda alınacak. Bu ölçümler, yüzey koşullarının modül üzerindeki etkisini ve aracın görev sırasındaki performansını incelemeye yardımcı olacak. Ay tozu ve sıcaklık gibi çevresel etkenlerin değerlendirilmesi, yüzeydeki operasyonların planlanması açısından da önem taşıyor.

Bilimsel deneyler için başvuru çağrısı yapıldı

Çin Pilotlu Uzay Uçuşları Ofisi, 22 Ekim’de insansız görevde yapılabilecek bilimsel ve teknolojik deneyler için öneri toplamaya yönelik çağrı duyurdu. Araştırmacılar, iniş modülünün kaynaklarından yararlanacak çalışmalar için başvuru yapabilecek. Bu çağrı, uçuşun teknik sınamaların yanı sıra araştırma çalışmalarına da alan açmasının planlandığını gösteriyor.

Çin’in mürettebatlı Ay programında hedeflenen çalışmalar, inişin ardından yüzeyde kısa süre kalmayı, hareket etmeyi, örnek toplamayı ve bilimsel araştırma yürütmeyi içeriyor. Bu faaliyetlerin gerçekleştirilebilmesi için roket, mürettebat gemisi ve iniş modülünün görev boyunca uyum içinde çalışması gerekiyor. İnsansız testlerden elde edilecek veriler, bu sistemlerin görev zincirindeki rollerini değerlendirmeye katkı sağlayacak.

2030 hedefi doğrultusunda önce Dünya yörüngesinde, ardından Ay çevresinde yapılması planlanan denemeler, insanlı uçuşa geçmeden önce farklı teknik aşamaları sınamayı amaçlıyor. İniş modülünün insansız uçuşu da yüzeye iniş, kalkış ve yörüngedeki araçla yeniden buluşma sürecini test edecek. Böylece Çin’in Ay’a mürettebat gönderme planı, tek bir uçuşa bağlı kalmadan aşamalı doğrulama adımlarıyla ilerleyecek.