Fransa’da yağma: Apple mağazası neredeyse tamamen boşaltıldı

Fransa’da okullardaki kapasite ve personel sorunlarına karşı başlayan protestolar, bazı kentlerde kamu düzenini etkileyen yağma ve kundaklama olaylarına dönüştü. Gösteriler sırasında Bordeaux ve Lille’deki Apple mağazalarına giren gruplar, içerideki teşhir ürünlerini dışarı taşıdı. Paylaşılan görüntüler, Bordeaux’daki mağazanın kısa süre içinde ürünlerin büyük bölümünden arındırıldığını gösteriyor.

Görüntülerde mağazadan çıkarılan ürünler arasında iMac bilgisayarların da bulunduğu görülüyor. Bazı kişiler, mağazanın içindeki cihazları ve diğer ürünleri dışarı taşırken kayda alındı. Ancak fotoğraf ve videolarda görülen her ürünün gerçekten mağazadan çıkarılıp çıkarılmadığı ya da kaç cihazın yağmalandığı konusunda doğrulanmış bir sayı paylaşılmadı.

Olaylar Apple mağazalarıyla sınırlı kalmadı. Bordeaux’da Louis Vuitton mağazası da yağmacıların hedefi olurken, Marsilya’daki bir Hermès butiğinde benzer olaylar yaşandı. Lille’de başka bir Apple mağazasına da girildi. Protestoların bazı noktalarında belediye binaları ve devlet kurumları zarar gördü; kimi araçlar ateşe verildi. Ülke genelinde yaklaşık 1.200 kişinin gözaltına alındığı bildirildi.

Protestolar neden büyüdü?

Gösterilerin başlangıç noktası, kapasitesi aşan okullar ve eğitim kurumlarında yaşanan personel yetersizliğine yönelik tepkilerdi. Protestolara katılımın boyutu konusunda farklı tahminler ortaya çıktı. Kalabalığın büyüklüğüne ilişkin rakamlar 550 bin ile 800 bin arasında değişti.

Katılımın artmasıyla birlikte protestoların niteliği de bazı bölgelerde değişti. Başlangıçta eğitim sistemine ilişkin sorunlara odaklanan gösteriler, bazı kentlerde yağma, kundaklama ve kamu binalarına yönelik saldırılarla birlikte anılmaya başladı. Lüks mağazaların hedef alınması, olayların yalnızca siyasi ve toplumsal bir tepki olmaktan çıkıp doğrudan işletmeleri ve kamu varlıklarını etkileyen bir boyuta ulaşmasına yol açtı.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, şiddet ve hırsızlık olaylarını kınadı. Macron, Cumhuriyet’te şiddete yer olmadığını belirterek olaylardan sorumlu kişilerin yargılanacağını söyledi. Mağazalara giren grupların ve kamu binalarına zarar veren kişilerin tespit edilmesine yönelik soruşturmaların yürütüldüğü aktarılıyor.

Mağazadan çıkarılan Apple ürünleri kullanılabilir mi?

Yağmacıların taşıdığı teşhir cihazlarının tamamının normal bir satış ürünü gibi kullanılabilmesi beklenmiyor. Apple mağazalarında müşterilere gösterilen cihazlar, mağazanın kablosuz ağıyla bağlantılı özel bir yapılandırmayla çalışıyor. Bu yapılandırma, cihaz mağazanın kapsama alanından çıktığında kilitlenmesini sağlayan bir mekanizma içeriyor.

Bu nedenle mağazada sergilenen bir iMac ya da başka bir cihaz, satış için hazırlanmış standart bir ürünle aynı durumda olmayabilir. Teşhir ürünü mağaza ağından ayrıldığında kullanıma kapanıyor. Cihazın tamamen işlevsiz hâle gelmesinden sonra geriye, Bul ağı üzerinden konum bilgisinin iletilmesi kalıyor. Bu özellik, mağazadan çıkarılan ürünlerin yağmacılar açısından beklenen maddi değeri taşımayabileceği anlamına geliyor.

Yine de bu güvenlik mekanizması mağazanın fiziksel olarak korunmasını sağlamıyor. Görüntüler, toplu olaylar sırasında mağaza çalışanlarının ve güvenlik önlemlerinin çok kısa sürede yetersiz kalabildiğini ortaya koyuyor. Ürünlerin yazılımsal olarak kilitlenebilmesi, mağazanın camlarının kırılmasını, içeri girilmesini veya teşhir cihazlarının dışarı taşınmasını engellemiyor.

Apple’ın olaylar nedeniyle ne kadar maddi kayıp yaşadığı açıklanmadı. Hangi ürünlerin mağazadan çıkarıldığı, kaç cihazın kilitlendiği ve mağazaların ne zaman yeniden hizmet vereceği konusunda da doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor. Paylaşılan görüntüler, mağazaların fiziksel durumunu ve yağmanın boyutunu gösterse de toplam zararın belirlenmesi için soruşturmaların tamamlanması gerekiyor.

Olaylar, yüksek fiyatlı elektronik ürün satan mağazaların güvenlik planlarında yalnızca bireysel hırsızlık girişimlerini değil, geniş katılımlı protestoları da hesaba katması gerektiğini gösteriyor. Teşhir cihazlarını uzaktan kilitleyen sistemler ürünlerin yeniden kullanılmasını zorlaştırsa da işletmelerin fiziksel varlıklarını ve çalışanlarını koruma ihtiyacını ortadan kaldırmıyor.