Güneş’te patlama sayısı 35’e ulaştı: 50 olabilir

Güneş’teki etkinlik birkaç gün içinde belirgin biçimde hızlandı. Gözlem araçları, 6 Kasım Cuma günü C sınıfı ve üzerindeki 18 patlamayı kayda aldı. Cumartesi gününün ilk 12 saatinde görülen 17 yeni olayla birlikte toplam sayı 35’e yükseldi. Uzmanlar, patlamaların günün geri kalanında da sürmesi hâlinde cumartesi sonunda toplamın 40 ila 50 arasında olabileceğini öngörüyor.

Bu sayı şimdilik bir tahmin; patlamaların hangi hızda devam edeceği kesin değil. Bilim insanları, Güneş’teki hareketliliği ve Dünya’nın manyetik çevresine olası etkileri izliyor. Üstelik değerlendirilmesi gereken tek unsur patlama sayısı değil: olayların şiddeti ve Güneş’teki etkin bölgenin davranışı da uzay havasının seyrini belirleyebilir.

Hafta ortasında başlayan hareketlilik hızlandı

Haftanın başında Güneş’te patlama görülmedi. Pazartesi ve salının sakin geçmesinin ardından çarşamba ve perşembe günlerinde üçer olay kaydedildi. Bu dönemdeki patlamalardan biri M3.6 sınıfındaydı ve ekim ayının başından beri görülen en güçlü olay olarak kayda geçti.

Ardından hareketlilik cuma günü belirgin biçimde arttı. O gün kaydedilen 18 patlamanın ardından cumartesinin ilk yarısında 17 olay daha görülmesi, artışın kısa bir zaman aralığına sıkışmadığını gösteriyor. Yine de bu tablo, her patlamanın aynı güçte olduğu anlamına gelmiyor. Güneş patlamaları sınıflarına göre ayrılıyor; mevcut sayım ise C sınıfı ve üzerindeki olayları kapsıyor.

Karşılaştırma, son günlerdeki yoğunluğun ölçeğini anlamaya yardımcı oluyor. Mevcut Güneş döngüsünün hareketli günlerinden biri olan 10 Aralık 2024’te 29 patlama kaydedilmişti. Ayrıca 2026’da tek bir günde daha yüksek bir sayı en son 19 Ağustos’ta görülmüş; o gün 19 olay yaşanmıştı. Şimdiki 35 patlama ise iki günden kısa süren bir dönemin toplamı.

Patlamaların kaynağı Güneş’teki leke grubu

Gözlenen olayların başlıca kaynağı, Güneş’in görünen yüzeyinin merkezine yakın konumdaki büyük bir leke grubu. Uzmanların değerlendirmesine göre bu etkin bölge, Güneş atmosferine yoğun enerji aktarıyor ve bu süreç bir dizi orta şiddetli patlamayla birlikte ilerliyor.

Art arda gelen orta şiddetteki olaylar, biriken enerjinin tek seferde daha büyük bir patlamayla açığa çıkmasından farklı bir tablo oluşturuyor. Ancak bu durum, daha güçlü bir patlama ihtimalini ortadan kaldırmıyor. Etkin bölgenin ne kadar enerji taşıyabileceği ve enerjinin nasıl boşalacağı belirsizliğini koruyor. Bu nedenle uzmanlar, mevcut patlama temposunu takip ederken daha güçlü olayların görülüp görülmeyeceğini de göz önünde bulunduruyor.

Dünya’nın manyetik çevresi de izleniyor

Güneş’teki patlamalar, uzay havasını değerlendirirken dikkate alınan unsurlardan biri. Cumartesiye bağlanan gece Dünya, büyük bir koronal deliğin etkisi altına girdi. Kaynakta aktarılan bilgiye göre gezegenin manyetik alanı bu etkiyle rahatsız durumda; ancak o sırada manyetik fırtına başlamamıştı.

Uzmanların işaret ettiği olasılık, koronal deliğin etkisine güçlü Güneş patlamalarının da eklenmesi. Böyle bir birleşim jeomanyetik koşulları kötüleştirebilir. Bunun yaşanacağı kesin değil; mevcut veriler yalnızca etkinliğin yakından izlenmesi gerektiğini gösteriyor. Cumartesi sonuna kadar patlama sayısının 40-50 aralığına çıkıp çıkmayacağı da Güneş’teki hareketliliğin sürmesine bağlı.

Bu nedenle toplam sayı tek başına Dünya üzerindeki etkinin ölçüsü olarak görülmemeli. Patlamaların şiddeti ve koronal deliğin oluşturduğu koşullar birlikte değerlendirilmeli. Güneş’teki yoğunluğun artması dikkat çekici olsa da olası jeomanyetik etkilerin düzeyi, önümüzdeki gözlemlerle daha net anlaşılacak.