Hürmüz yakınlarındaki denizaltı kabloları risk altında

Umman Körfezi’nde denizaltı internet kablolarının yakınında hareket eden gemiler, bölgedeki iletişim altyapısının güvenliğine yönelik kaygıları artırdı. Denizcilik istihbaratı şirketi Windward’ın ekim ayındaki takibine göre, yaptırım altındaki üç tanker ve bir İran balıkçı teknesi büyük denizaltı kablolarının yakınına geldi.

Bu hareketler, gemilerin kablolara zarar vermeyi planladığını göstermiyor. Gemilerin niyeti hakkında kesin bir bilgi bulunmuyor ve kaynaklarda somut bir saldırı ya da kablo hasarı bildirilmiş değil. Dolayısıyla gelişmeyi doğrulanmış bir sabotaj hazırlığı olarak değerlendirmek yerine, kritik altyapı yakınındaki deniz trafiğine ilişkin bir risk işareti olarak görmek gerekiyor.

Hürmüz’deki kablo güzergâhı neden önemli?

Hürmüz Boğazı ve çevresindeki deniz yolları, enerji taşımacılığının yanı sıra uluslararası internet bağlantıları için de kritik bir geçiş noktası. Verilen bilgilere göre boğazdan altı aktif denizaltı kablosu geçiyor. Bazı bölümleri hâlâ yapım aşamasında olan iki kablo da bu altyapıya eklenecek. Söz konusu hatlar Orta Doğu’yu Avrupa, Afrika ve Asya’daki bağlantı noktalarına bağlıyor.

Denizaltı kabloları, ülkeler ve kıtalar arasındaki veri trafiğini taşıyan fiziksel ağın temel parçaları arasında yer alıyor. Bir hattın zarar görmesi internetin tamamen kesileceği anlamına gelmez; trafik başka güzergâhlara aktarılabilir. Ancak bu yönlendirme bağlantı kalitesini etkileyebilir ve alternatif hatlara daha fazla yük bindirebilir. Hürmüz çevresinde birden fazla kablonun aynı dar deniz geçişinden ilerlemesi, olası bir hasarda etkilenebilecek altyapının kapsamını artırabilecek bir unsur.

Bu güzergâhın önemi, Körfez kıyısındaki ülkeler açısından daha belirgin. Irak, Kuveyt, Bahreyn ve Katar’ın dış dünyayla bağlantısı için Hürmüz’den geçen denizaltı hatlarına bütünüyle bağımlı olduğu aktarılıyor. Bu nedenle kablolarda yaşanacak bir kesinti, bu ülkelerin uluslararası iletişiminde ciddi aksamalara yol açabilir. Kabloların konumu, deniz trafiğiyle ilgili bir olayın yalnızca gemilerin seyrini değil, ülkelerin bağlantı sürekliliğini de ilgilendirebileceğini gösteriyor.

Olası bir kesinti Körfez dışına uzanabilir

Hürmüz çevresindeki kabloların etkisi, kıyıdaki ülkelerle sınırlı kalmıyor. Hindistan’ın batıya yönelen internet trafiğinin üçte birinin Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı üzerinden geçtiği belirtiliyor. Bu güzergâhta yaşanacak bir aksama, Körfez dışında kalan bağlantıları da etkileyebilir. Ancak etkinin boyutu, hangi kablonun zarar gördüğüne ve trafiğin alternatif hatlara ne ölçüde aktarılabildiğine bağlı olur.

Denizaltı kabloları çoğunlukla kullanıcıların günlük internet deneyiminde görünür değil. Buna rağmen uluslararası veri akışını taşıyan altyapının önemli bir bölümünü oluşturuyorlar. Bir kablo kesintisinin nerelerde hissedileceği, hattın bağladığı noktaların yanı sıra diğer güzergâhların kapasitesine ve kullanılabilirliğine göre değişebilir. Bu nedenle Hürmüz gibi birden fazla hattın aynı bölgede toplandığı geçiş noktaları, bağlantı sürekliliği açısından yakından izleniyor.

Windward’ın gözlemleri, gemilerin rotalarıyla iletişim altyapısının geçtiği alanların ne kadar yakın olabildiğini ortaya koyuyor; ancak konum bilgisi tek başına kasıtlı müdahale kanıtı değil. Mevcut bilgiler gemilerin kablolara zarar verdiğini ya da böyle bir saldırıyı planladığını doğrulamıyor. Risk değerlendirmesi, yalnızca bu hareketlerin olası bir saldırı hazırlığıyla ilişkili olabileceği ihtimalini içeriyor.

Hürmüz çevresindeki deniz trafiğinin izlenmesi bu açıdan iki farklı güvenlik alanını bir araya getiriyor: deniz yollarının güvenliği ve kıtalar arası iletişimin devamlılığı. Olası bir kablo hasarının sonuçları, yalnızca yakın ülkelerdeki internet kullanıcılarıyla sınırlı kalmayabilir; güzergâha bağlı uluslararası veri akışının da başka hatlara yöneltilmesi gerekebilir. Şu an için doğrulanmış bir kesinti bulunmaması, gemilerin hareketlerine ilişkin belirsizliği ortadan kaldırmıyor; ancak tehlikenin gerçekleştiği anlamına da gelmiyor.