Kesilen fiber kablo ABD’de yüzlerce uçuşu aksattı

ABD’de hava trafik kontrolünde kullanılan bir fiber kablonun inşaat çalışmaları sırasında kesilmesi, ülkenin kuzeydoğusundaki hava ulaşımını saatlerce etkiledi. New Jersey’de yaşanan kesinti nedeniyle New York City bölgesindeki üç büyük havalimanında kalkışlar geçici olarak durduruldu. Yüzlerce uçuş iptal edilirken çok sayıda sefer de gecikmeli olarak gerçekleştirildi.

Arızanın etkisi yalnızca kablonun bulunduğu bölgeyle sınırlı kalmadı. New York ve çevresindeki havalimanları, ABD hava trafiğinin en yoğun noktaları arasında yer aldığı için burada uygulanan yer bekletmeleri, farklı şehirler arasındaki uçuş planlarını da etkiledi. Uçakların kalkış yapamaması, havalimanlarında yolcu ve uçak birikmesine yol açtı.

Hava trafik kontrol bağlantısı kesildi

Kesilen hat, Verizon tarafından işletilen ve hava trafik kontrol sistemlerinde kullanılan bir fiber bağlantıydı. Federal Havacılık İdaresi yöneticisi Bryan Bedford’ın verdiği bilgilere göre yetkililer önce bir devre arızası tespit etti. Yapılan incelemenin ardından sorunun iletişim altyapısındaki fiber kablonun fiziksel olarak kesilmesinden kaynaklandığı belirlendi.

Hava trafik kontrol birimleri, uçuşların güvenli biçimde sıralanması ve hava sahasındaki uçakların koordinasyonu için kesintisiz haberleşme altyapısına ihtiyaç duyuyor. Bu altyapının devre dışı kalması, yalnızca tek bir uçuşun iletişimini etkilemiyor. Aynı hava sahasını kullanan çok sayıda uçağın hareket planı yeniden düzenlenmek zorunda kalabiliyor.

Bu olayda da bağlantı sorunu, New York City çevresindeki havalimanlarında kalkışların geçici olarak durdurulmasına kadar uzandı. Yer bekletmeleri sırasında uçakların havalanmasına izin verilmedi; bazı seferler iptal edildi, bazıları ise uzun gecikmelerin ardından gerçekleştirilebildi.

Uçuş takip verilerine göre 21 Eylül Pazartesi günü ABD genelinde 1.000’den fazla uçuş iptal edildi. Yetkililer bu iptallerin tamamının New Jersey’deki fiber kesintisinden kaynaklandığını açıklamadı. Bununla birlikte kablo arızası, özellikle ülkenin kuzeydoğusundaki hava trafiğinde geniş çaplı bir operasyonel aksama oluşturdu.

Kablonun nasıl kesildiği konusunda farklı açıklamalar var

Kesintinin sorumluluğu konusunda kurumların açıklamaları birbiriyle örtüşmedi. Verizon, kablonun bölgede çalışan inşaat yüklenicileri tarafından kazı sırasında bulunduğunu ve ardından kesildiğini belirtti. Şirket, olayın sorumluluğunun kendisine ait olmadığını savundu.

ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy ise kablonun yanlışlıkla bir Amtrak ekibi tarafından kesildiğini söyledi. Amtrak tarafından yapılan açıklamada olayın New Jersey Transit’e ait bir alanda meydana geldiği ve çalışmaların New Jersey Transit yüklenicisiyle bağlantılı olduğu ifade edildi.

Farklı açıklamalar, fiziksel altyapı çalışmalarında kablo ve hat bilgilerinin doğru paylaşılmasının ne kadar kritik olduğunu da ortaya koydu. Demiryolu, telekomünikasyon ve hava ulaşımı gibi farklı sistemlere ait hatlar aynı bölgelerde birbirine yakın konumlanabiliyor. Bu nedenle bir ulaşım projesi sırasında yapılan kazı, başka bir ulaşım ağının operasyonlarını doğrudan etkileyebiliyor.

Hat onarıldı ancak uçuş düzeni hemen normale dönmedi

Sean Duffy, pazartesi akşamı telekomünikasyon hatlarının onarıldığını ve kuzeydoğudaki havalimanlarında operasyonların yeniden başladığını açıkladı. Ancak bağlantının yeniden kurulması, kesintinin oluşturduğu tüm etkilerin aynı anda ortadan kalkmasını sağlamadı.

Yer bekletmeleri sırasında kalkış yapamayan uçakların yeniden sıraya alınması gerekiyor. İptal edilen seferler nedeniyle uçaklar ve uçuş ekipleri planlanan konumlarında bulunamayabiliyor. Havalimanlarında biriken yolcuların başka seferlere aktarılması da operasyon ekiplerinin iş yükünü artırıyor.

Bu nedenle uçuş planlarının yeniden dengelenmesi, kablo onarıldıktan sonra da zaman alabiliyor. Yetkililer, mevcut gecikmelerin ve iptallerin etkisinin tamamen temizlenmesinin anlık gerçekleşmeyeceği uyarısında bulundu.

New Jersey’deki olay, kritik ulaşım hizmetlerinin yalnızca uçaklar, pistler veya kontrol merkezlerinden oluşmadığını gösterdi. Bu sistemlerin arkasındaki haberleşme hatları da hava trafiğinin sürekliliği açısından belirleyici rol oynuyor. Tek bir fiber kablonun zarar görmesi, doğrudan yüzlerce uçuşun planını değiştirebilecek ölçekte bir zincirleme etki oluşturdu. Hat yeniden devreye alınsa da kuzeydoğudaki hava trafiğinin tamamen dengelenmesi için operasyon ekiplerinin çalışmalarını sürdürmesi gerekti.