Nitter ve XCancel, X’in hukuki hamlesiyle kapandı

X paylaşımlarını hesap açmadan görüntülemeye yarayan Nitter ve XCancel, X’in API kullanımı ve veri erişimiyle ilgili hukuki girişimlerinin ardından faaliyetlerini durdurdu. Nitter projesinin GitHub sayfasının arşivlenmesi, XCancel’ın ise hizmetini askıya aldığını duyurması, iki aracın da mevcut koşullarda çalışmayı sürdüremediğini gösteriyor.

Bu servisler, X’in resmi web arayüzüne veya mobil uygulamasına alternatif oluşturuyordu. Kullanıcılar, platformda hesap açmadan herkese açık paylaşımları okuyabiliyor; reklamlar, takip çerezleri ve JavaScript bileşenleriyle karşılaşmadan daha sade bir arayüz kullanabiliyordu. Bu yapı, özellikle X’e üye olmak istemeyen ya da platformu doğrudan kullanmadan paylaşımları takip etmeyi tercih eden kişiler için işlevseldi.

Nitter’ın temel işlevi neydi?

Nitter, X üzerindeki herkese açık içerikleri farklı bir arayüz üzerinden sunan açık kaynaklı bir projeydi. Paylaşımları X’ten alan hizmet, bunları reklam ve takip teknolojileri olmadan gösteriyordu. Kullanıcıların içeriklere erişmek için X hesabıyla giriş yapması gerekmiyordu.

XCancel da benzer amaçla kullanılan üçüncü taraf servislerden biriydi ve Nitter tarafından sağlanan altyapıdan yararlanıyordu. Bu tür araçlar, X’te paylaşım yapmadan veya resmi uygulamayı kullanmadan platformdaki gelişmeleri izlemek isteyen kişilere alternatif bir erişim yöntemi sunuyordu.

Ancak bu model, X’in içerik dağıtımı ve reklam gösterimleri üzerindeki kontrolünü azaltıyordu. Kullanıcılar paylaşımları platformun kendi arayüzünden görmediği için reklamlarla karşılaşmıyor, takip mekanizmaları da devreye girmiyordu. X açısından mesele yalnızca teknik erişim değil, içeriklerin nasıl dağıtıldığı ve bu erişimin platformun gelir yapısını etkileyip etkilemediğiyle de ilgiliydi.

X, API ve veri erişimini gerekçe gösterdi

X, geçen ay Nitter’a bir ihtar mektubu göndererek projenin API’sini ve bağlantılı verileri platform kurallarına aykırı kullandığını ileri sürdü. Şirketin iddiaları, X verilerinin kazınması ve hesaplarla oturum belirteçlerine erişim sağlanmaya çalışılması etrafında şekillendi.

Nitter ekibi, hukuki danışmanlık aldıktan sonra çalışmayı sürdürme niyetinde olduğunu GitHub sayfasında açıkladı. Proje tarafından daha fazla bilgi paylaşılacağı belirtilse de hizmetin uzun vadeli geleceği belirsiz kaldı. Eylül ayının başlarında Nitter ve XCancel kısa süreli bir duraklamanın ardından yeniden erişilebilir hâle geldi.

Bu geri dönüş kalıcı olmadı. Nitter’ın GitHub sayfası 11 Eylül Cuma günü arşivlendi. Arşivlenen sayfa salt okunur duruma geçtiği için projeye yeni kod, değişiklik veya güncelleme eklenemiyor. Böylece Nitter’ın geliştirme süreci de fiilen durdu.

XCancel ise 14 Eylül Pazartesi günü hizmetini kapattı. Servisin ana sayfasında, devam eden hukuki süreçte yaşanan yeni bir gelişme nedeniyle hizmetin ikinci bir duyuruya kadar askıya alındığı belirtildi. Bu açıklama, kapanmanın teknik bir arızadan çok hukuki baskıyla bağlantılı olduğunu ortaya koydu.

Üçüncü taraf X araçları neden azalıyor?

Nitter ve XCancel’ın kapanması, X içeriklerine alternatif yollarla ulaşmaya çalışan servislerin karşılaştığı sorunların son örneği oldu. Nitter’ın ana örneği olan Nitter.net de 2024 yılında X’in API kısıtlamalarını artırmasının ardından geçici olarak çevrim dışı kalmıştı. Bu değişikliklerin ardından Nitter sunucusu çalıştırmak isteyenlerin gerçek bir X hesabını sisteme bağlaması gerekti.

X’in üçüncü taraf uygulamalara yönelik kısıtlamaları ise daha eski bir politikaya dayanıyor. Platform, Twitter adıyla faaliyet gösterdiği dönemde de dış uygulamaların içeriklere erişimini sınırlamıştı. Bu yaklaşım, Twitterific ve Tweetbot gibi popüler istemcilerin hizmetlerini sonlandırmasına yol açmıştı.

Bu politikaların teknik tarafında API erişimi, veri kullanımı ve hesap güvenliği bulunuyor. Platformlar, dış servislerin içerikleri hangi yöntemlerle çektiğini ve bu verileri nasıl işlediğini kontrol etmek istiyor. X’in yaklaşımı ise resmi uygulama ve web sitesini merkeze alıyor. Böylece kullanıcı trafiği, reklam gösterimleri ve içerik erişimi tek bir arayüz üzerinde toplanıyor.

Nitter ve XCancel’ın kapanması, X’i yalnızca dışarıdan takip etmek isteyen kullanıcıların seçeneklerini daraltıyor. Hesap oluşturmadan herkese açık paylaşımları okuma imkânı azalırken, reklamsız ve takip teknolojilerinden arındırılmış erişim modeli de ortadan kalkıyor. Nitter projesi kapanışların ardından yeni bir açıklama yapmadı.