Yapay zekâ mezarlığı büyüyor: Kapanan projeler ve girişimler

Yapay zekâ yatırımları hızla büyürken, bu alandaki her ürün aynı hızla ayakta kalamıyor. Bazı girişimler daha büyük platformlarla rekabet edemediği için kapanıyor, bazı kurumsal projeler ise teknik sorunlar, yüksek maliyetler veya düşük kullanıcı talebi nedeniyle rafa kaldırılıyor. Son örneklerden biri, Zapier’e alternatif olarak geliştirilen yapay zekâ destekli iş akışı otomasyon aracı Relay oldu.

Beş yıllık girişim, kullanıcıların yapay zekâ ajanlarıyla e-posta ve görev süreçlerini otomatikleştirmesine olanak tanıyordu. Ancak OpenAI ve Google gibi büyük şirketlerin benzer otomasyon özelliklerini kendi ürünlerine eklemesi, Relay’in bağımsız bir hizmet olarak varlığını sürdürmesini zorlaştırdı. Şirket, pazartesi günü faaliyetlerini tamamen durdurdu.

Relay’in hikâyesi, yapay zekâ pazarındaki rekabetin yalnızca teknoloji geliştirme becerisiyle sınırlı olmadığını gösteriyor. Büyük platformlar, sahip oldukları kullanıcı tabanı ve mevcut ürün ekosistemi sayesinde bağımsız girişimlerin sunduğu özellikleri daha hızlı biçimde kendi servislerine dahil edebiliyor.

Kurumsal yapay zekâ projelerinin önemli bölümü rafa kalkıyor

S&P Global Market Intelligence verilerine göre şirketlerin yapay zekâ girişimlerinin yaklaşık yüzde 42’si, projeyi geliştiren kurum tarafından sonunda terk ediliyor. Bu oran, yapay zekâ yatırımlarının her zaman çalışan ve sürdürülebilir ürünlere dönüşmediğini ortaya koyuyor.

Projelerin başarısız olmasının tek bir nedeni bulunmuyor. Yetersiz finansman, teknik zorluklar, artan rekabet, sistemi büyük ölçekte çalıştırma sorunları ve beklenenden düşük kullanıcı ilgisi, şirketleri geri adım atmaya itebiliyor. Bu nedenle kapanan ürünler yalnızca başarısızlık örnekleri olarak değil, sektörün hangi alanlarda zorlandığını gösteren kayıtlar olarak da değerlendirilebilir.

OpenAI tarafında geri adımlar ve ürün birleşmeleri

Yapay zekâ sektörünün en büyük şirketleri bile hatalı ürün kararlarından muaf değil. OpenAI, ChatGPT’yi daha geniş bir “süper uygulama” haline getirme amacıyla 9 Temmuz’da uygulamanın yapısını değiştirdi. Güncelleme; Chat, Codex ve Work modlarını bir araya getirirken, alışılmış ChatGPT deneyimini “ChatGPT Classic” adıyla yeniden konumlandırdı.

Kullanıcıların yeni arayüzü karmaşık ve dağınık bulması üzerine şirket kısa süre içinde tasarımı geri aldı ve tanıdık ChatGPT arayüzünü yeniden sundu. Bu hamle, tek bir uygulama içinde çok sayıda deneyimi birleştirmenin her zaman daha iyi bir kullanıcı deneyimi anlamına gelmediğini gösterdi.

OpenAI bazı ürünlerinde ise farklı bir yol izledi. Bağımsız uygulamaları kapatıp işlevlerini doğrudan ChatGPT’ye taşıdı. Yapay zekâ destekli web tarayıcısı ChatGPT Atlas, 9 Ağustos’ta kullanımdan kaldırıldı. Bir yıldan kısa süre hizmet veren tarayıcının yararlı özellikleri ChatGPT’ye aktarıldı.

Kullanıcının internet üzerinde gezinmesini ve görevleri onun adına tamamlamasını sağlayan Operator için de benzer bir yaklaşım benimsendi. Şirket ayrıca görsel üretme yeteneklerini ChatGPT’nin içine daha fazla taşıdığı için DALL-E’nin bağımsız bir görsel üretim noktası olarak rolü küçüldü. Video paylaşım platformu Sora da yüksek işletme maliyetleri ve kullanıcıları elde tutma sorunlarıyla mücadele ettikten sonra Mart 2026’da kapandı.

Apple’ın Siri planı gecikmelerle karşılaştı

Apple Intelligence tanıtıldığında geliştirilmiş Siri, sistemin öne çıkan özelliklerinden biri olarak sunuldu. Apple’ın hedefi; asistanın bağlamı anlayabilmesi, uygulamalar arasında neler olduğunu takip edebilmesi ve kullanıcı adına daha etkili görevler gerçekleştirebilmesiydi.

Ancak yeni Siri’nin çıkışı defalarca ertelendi. Apple, gecikmelerin arkasında mühendislik sorunları ve hatalar bulunduğunu açıkladı. Takvimdeki bu ertelemeler, şirketin yapay zekâ özelliklerini pazarlama biçimiyle ilgili iddiaların ardından 250 milyon dolarlık bir uzlaşmayla da ilişkilendirildi.

Relay, OpenAI ürünleri ve Siri örnekleri farklı sonuçlara işaret ediyor. Bağımsız girişimler, büyük platformların kopyaladığı özellikler karşısında müşteri ve gelirlerini korumakta zorlanabiliyor. Büyük şirketler ise yüksek beklenti oluşturan yapay zekâ özelliklerini zamanında ve kararlı biçimde sunamadığında kullanıcı güveniyle karşı karşıya kalıyor. Yapay zekâ sektörünün büyümesi, bu projelerin tümünün başarılı olacağı anlamına gelmiyor.