Oracle, Stargate veri merkezi için 2 GW yenilenebilir enerji

Oracle, OpenAI ile birlikte New Mexico’da geliştirdiği Project Jupiter veri merkezi çevresindeki itirazları yatıştırmak için 2 gigavatlık yenilenebilir enerji projesine yatırım yapmayı planlıyor. Şirket, 8 Eylül’de yayımladığı duyuruyla New Mexico’daki yenilenebilir enerji projeleri için teklif toplamaya başladı. Plan, veri merkezinin enerji tüketimiyle ilişkilendirilecek yeni temiz enerji kapasitesi oluşturmayı hedefliyor.

Project Jupiter, OpenAI için geliştirilen ve daha geniş Stargate yapay zekâ altyapı projesinin bir parçası olan 165 milyar dolarlık yatırım planında yer alıyor. Santa Teresa bölgesindeki veri merkezi, yapay zekâ modellerinin eğitimi ve çalıştırılması için gereken yüksek işlem gücünü sağlamayı amaçlıyor. Ancak tesis, bölge sakinleri ve çevre gruplarının protestoları ile hukuki itirazlarıyla karşı karşıya.

Yenilenebilir enerji doğrudan veri merkezine gitmeyecek

Oracle’ın duyurduğu 2 gigavatlık kapasite, ilk bakışta veri merkezinin enerji ihtiyacını yenilenebilir kaynaklarla karşılayacak bir çözüm gibi görünüyor. Fakat planın işleyişi bundan daha farklı. Yenilenebilir projelerden üretilecek elektriğin doğrudan Project Jupiter’e aktarılması beklenmiyor. Bunun yerine şirket, veri merkezinin tüketimine karşılık gelecek miktarda yeni yenilenebilir enerji kapasitesi oluşturmayı planlıyor.

Yenilenebilir enerji ve veri merkezi projelerini takip eden Cleanview platformunun CEO’su Michael Thomas da bu ayrımın altını çizdi. Thomas’a göre böyle bir eşleştirme modeli, muhasebe açısından veri merkezi tüketimini dengeleyebilir ancak tesisin fiziksel olarak yenilenebilir elektrikle çalıştığı anlamına gelmez. Project Jupiter’in enerji kaynağı olarak doğal gaz kullanan yakıt hücrelerinden yararlanması planlanıyor.

Yakıt hücreleri, doğal gazı geleneksel türbinlerde olduğu gibi yakarak elektrik üretmiyor. Elektrik, yakıtın elektrokimyasal bir süreçten geçirilmesiyle elde ediliyor. Bu yöntem yanma kaynaklı bazı emisyonları azaltabilir; ancak sistemin doğal gaza dayanması, veri merkezinin fosil yakıtlardan tamamen ayrıldığı anlamına gelmiyor.

Projenin enerji planı neden tepki çekiyor?

Oracle ve OpenAI’nin daha önce 2,2 gigavatlık doğal gaz üretim kapasitesi kurmayı değerlendirdiği belirtiliyor. Michael Thomas, bu kapasitenin yılda 14 milyon ton karbondioksit emisyonuna yol açabileceğini savundu. Thomas’ın değerlendirmesine göre böyle bir emisyon miktarı, New Mexico’nun yaklaşık 20 yılda elde ettiği karbon emisyonu azaltımını etkisiz hâle getirebilirdi.

Bu iddialar, veri merkezinin bölgeye sağlayacağı ekonomik katkı ile çevresel maliyetleri arasındaki tartışmayı büyüttü. Yapay zekâ altyapısı için kurulan büyük tesisler, yüksek işlem kapasitesinin yanında çok yüksek miktarda elektrik ve soğutma kaynağı gerektiriyor. Bu nedenle veri merkezlerinin hangi enerji kaynaklarıyla çalışacağı, yalnızca şirketlerin operasyonel planı olmaktan çıkıp yerel yönetimler ve çevre kuruluşları için de temel bir konu hâline geliyor.

New Mexico’daki itirazlar yalnızca kamuoyu açıklamalarıyla sınırlı kalmadı. Bölge sakinleri ve çevre grupları Project Jupiter’e karşı protestolar düzenledi, ayrıca davalar açtı. New Mexico Eyalet Toprakları Ofisi, Doña Ana County’deki veri merkezine doğal gaz boru hattı götürülmesi için yapılan başvuruları iki kez engelledi.

Boru hattı taleplerinin reddedilmesi, şirketleri ilk enerji planını değiştirmeye yöneltmiş olabilir. Doğal gaz türbinlerinden yakıt hücrelerine geçiş, yanma sürecini ortadan kaldırsa da veri merkezinin gaz tüketimini tamamen bitirmiyor. Oracle’ın 2 gigavatlık yenilenebilir enerji yatırımı vaadi bu nedenle çevresel baskıyı azaltmaya yönelik bir dengeleme hamlesi olarak görülüyor; Project Jupiter’in enerji üretim modelini bütünüyle değiştiren bir karar olarak değil.

Projenin ilerleyebilmesi için Oracle ve OpenAI’nin hem enerji altyapısına ilişkin izin süreçlerini hem de yerel itirazları aşması gerekecek. Yenilenebilir enerji teklif çağrısının hangi projelerle sonuçlanacağı ve bu kapasitenin ne zaman devreye alınacağı ise henüz açıklanmadı.