Otoyollarda Şarj Soketi Sayısı 8 Katın Üzerine Çıktı

Elektrikli araçlarla uzun yolculuklarda şarj noktalarına erişim, sürücülerin güzergâh planını doğrudan etkiliyor. Otoyollarda daha fazla istasyon bulunması kadar, bu istasyonları farklı şirketlerin işletmesi de kullanıcıların seçeneklerini şekillendiriyor. Rekabet Kurumunun iki otoyoldaki şarj hizmetlerine yönelik çalışmaları, bir hatta kapasite artışını, diğerinde ise yeni operatörlerin pazara giriş koşullarını gündeme taşıdı.

İstanbul-İzmir Otoyolu’nda Haziran 2024’te 6 marka ve 90 şarj soketi bulunuyordu. Ekim 2026 itibarıyla hatta hizmet veren marka sayısı 16’ya, toplam soket sayısı ise 750’ye çıktı. Kuzey Marmara Otoyolu’nda alınan kararlar ise rakip şirketlerin hizmet sunabilmesi için başvuru ve ticari koşulları düzenliyor.

İstanbul-İzmir Otoyolu’nda kapasite büyüdü

İstanbul-İzmir Otoyolu’nda şarj hizmeti yaklaşık dört yıl boyunca tek bir firma tarafından sunuldu. Haziran 2024’te altı markanın faaliyet gösterdiği hatta toplam 90 soket vardı. Rekabet Kurumunun müdahalesinin ardından marka ve soket sayısındaki artış hız kazandı. Ekim 2026 verilerine göre artık 16 marka, toplam 750 soketle hizmet veriyor. Soket kapasitesi böylece iki yılı aşkın sürede sekiz katın üzerine çıkmış durumda.

Bu değişim, aynı güzergâhta sürücülerin karşılaşabileceği şarj ağı seçeneklerinin genişlediğini gösteriyor. Birden fazla işletmecinin bulunması, kullanıcıların farklı hizmet sağlayıcılar arasından tercih yapabilmesine imkân tanıyor. Bununla birlikte marka ve soket sayısındaki artış, şarj ücretlerinin düşüp düşmediği konusunda tek başına bilgi vermiyor. Paylaşılan verilerde fiyatlara ilişkin bir karşılaştırma yer almıyor.

Otoyol şarj altyapısının büyümesi, uzun yolculuklarda şarj hizmetine erişim açısından da önem taşıyor. Sürücülerin ihtiyaç duydukları noktada hizmet bulabilmesi, istasyonların güzergâh üzerindeki dağılımı ve işletmecilerin sunduğu koşullarla bağlantılı. Mevcut veriler İstanbul-İzmir hattında soket sayısının ve marka çeşitliliğinin arttığını ortaya koyuyor; ancak istasyonların konumları veya kullanım yoğunluğu hakkında ayrıca bir bilgi sunmuyor.

Kuzey Marmara’da başvuru ve eşitlik kuralları

Rekabet Kurumunun Kuzey Marmara Otoyolu’yla ilgili incelemesinde, şarj hizmetlerinin işletmeciyle aynı ekonomik grupta yer alan iki firmayla sınırlı kaldığı tespit edildi. Rakip şirketlerin dışarıda kalmasının önüne geçmek için işletmeci şirketin taahhütleri yürürlüğe alındı. Kurallar, hiçbir firmaya diğerlerinden ayrıcalıklı faaliyet hakkı tanınmamasını öngörüyor.

Yeni katılacak şirketlerle mevcut işletmecilerin depozito, giriş bedeli ve gelir paylaşımı gibi ticari koşullarda eşit muamele görmesi gerekiyor. Böylece pazara başvuracak şirketlerin karşılaşacağı temel şartlar ortak bir çerçeveye bağlanıyor. Kurallar, yalnızca başvuru hakkını değil, başvuruların hangi takvim içinde değerlendirileceğini de kapsıyor.

Yeni şarj operatörleri için başvuru ve davet mekanizmasının iki ay içinde hayata geçirilmesi öngörülüyor. Başvuruların değerlendirilmesi en geç dört ayda tamamlanacak. Otoyol yönetimi de taahhütlerin uygulanmasını izlemek amacıyla üç yıl boyunca altı ayda bir Rekabet Kurumuna rapor sunacak. Bu raporlama takvimi, belirlenen eşitlik koşullarının uygulamada nasıl karşılık bulduğunun takip edilmesini sağlayacak.

Altyapı kapasitesi ve rekabet birlikte şekilleniyor

İki otoyoldaki gelişmeler aynı soruna farklı yönlerden yaklaşıyor. İstanbul-İzmir hattındaki veriler, hizmet veren marka ve soket sayısındaki büyümeyi gösterirken Kuzey Marmara’daki kurallar yeni operatörlerin sisteme katılma koşullarını belirliyor. Birinde mevcut kapasite ve marka çeşitliliği öne çıkıyor; diğerinde ise hizmet sunmak isteyen şirketlerin eşit şartlarda değerlendirilmesi hedefleniyor.

Elektrikli araç kullanıcıları için daha fazla işletmecinin bulunması, aynı güzergâhta farklı hizmet seçeneklerinin oluşmasına zemin hazırlayabilir. Ancak rekabetin fiyatlara veya hizmet kalitesine nasıl yansıyacağı, şirketlerin uygulamalarına bağlı olacak. Açıklanan bilgiler ücretler ya da hizmet kalitesi konusunda bir sonuç ortaya koymuyor. Kuzey Marmara’daki başvuru takvimi ve düzenli raporlama ise yeni katılımcıların sisteme nasıl dahil olduğunu ve taahhütlerin uygulanıp uygulanmadığını izlemek için belirlenmiş bir süreç sunuyor.