SİPER Ürün-2’nin menzili 150 kilometreyi aşıyor

Türkiye’nin uzun menzilli hava savunma sistemi SİPER’in Ürün-2 sürümü, menzil ve önleme irtifası bakımından Ürün-1’in ötesine geçiyor. Yeni füzenin önleme menzili 150 kilometrenin, önleme irtifası ise 30 kilometrenin üzerinde. Sinop’ta yapılan testte füze, uçuşu devam ederken güncellenen hedef bilgisine göre yön değiştirdi ve yeni hedefi imha etti.

Testte öne çıkan nokta yalnızca füzenin hedefe ulaşması değil, angajman sırasında hedef bilgisinin değişmesi üzerine rotasını güncelleyebilmesi. Hava savunma sistemlerinde hedef konumu veya görev önceliği değişebildiği için, uçuş esnasında yeni bilgiyle hareket edebilmek operasyonel açıdan anlam taşıyor. Bununla birlikte test sonucu, füzenin her koşulda her tür hedefi vurabileceğini göstermiyor; belirli bir senaryoda sergilenen kabiliyeti ortaya koyuyor.

SİPER; ASELSAN, ROKETSAN ve TÜBİTAK SAGE ortaklığında geliştiriliyor. Sistem, Türkiye’nin katmanlı hava savunma mimarisi Çelik Kubbe’nin uzun menzilli unsurları arasında yer alıyor. Bu mimaride farklı menzil ve görev profillerine sahip sistemlerin radarlar ve komuta kontrol altyapısıyla birlikte çalışması hedefleniyor. Böylece hava savunmasının tek bir füze ya da bataryanın kapasitesine bağlı kalmaması amaçlanıyor.

Ürün-1’den Ürün-2’ye neler değişiyor?

SİPER Ürün-1’in önleme menzili 100 kilometrenin üzerinde. Ürün-2 ile bu değer 150 kilometrenin üzerine çıkıyor. İki sürüm arasındaki ayrım menzil artışıyla sınırlı değil; füzenin ölçüleri ve motor düzeni de farklılaşıyor.

Ürün-1 füzesi 5,4 metre uzunluğunda ve 370 milimetre çapında. Ürün-2’de uzunluk 6,3 metreye, çap ise 420 milimetreye çıkıyor. Her iki sürümde de hedef takibi için aktif radar arayıcı başlık kullanılıyor. Ürün-1’de çift darbeli motor ve booster yer alırken Ürün-2’de tek kademeli monoblok motor mimarisi bulunuyor.

Bu farklılıklar, sistemin geliştirilirken yalnızca menzil değerinin artırılmadığını gösteriyor. Ancak teknik ölçüler tek başına, iki füzenin sahadaki performansını bütünüyle açıklamıyor. Önleme kabiliyeti; hedefin özellikleri, görev koşulları ve sistemin diğer bileşenleriyle kurduğu ilişki gibi etkenlerle birlikte değerlendirilmeli.

Ürün-1’in kabul faaliyetleri tamamlandı ve envantere giriş süreci başlatıldı. Ürün-2 ise geliştirme ve test aşamasında. Dolayısıyla açıklanan menzil değerleri ve Sinop’taki deneme, Ürün-2’nin çalışmalarının sürdüğü dikkate alınarak ele alınmalı; henüz tüm geliştirme süreci tamamlanmış bir sistemden söz edilmiyor.

Hedef bilgisinin uçuş sırasında yenilenmesi

Sinop testinde füze, fırlatma anında verilen hedef bilgisine bağlı kalmadı. Uçuş sırasında güncellenen bilgi üzerine başka bir hedefe yöneldi ve imha gerçekleştirdi. Bu kabiliyet, görev sırasında yeni verilerin angajmana aktarılabilmesi bakımından önem taşıyor. Hedefin konumunun değişmesi veya başka bir hedefin öncelik kazanması durumunda sistemin güncel bilgiye göre hareket edebilmesi, hava savunma görevlerinin esnekliğiyle ilgili.

Uzun menzil ve 30 kilometrenin üzerindeki önleme irtifasıyla birlikte değerlendirildiğinde, hedef bilgisini güncelleme testi Ürün-2’nin geliştirme çalışmalarındaki farklı bir boyutu gösteriyor. Yine de tek bir testten sistemin tüm görevlerdeki başarısı hakkında kesin sonuç çıkarmak mümkün değil. Deneme, belirtilen koşullarda belirli bir kabiliyetin gösterildiğini ortaya koyuyor.

Çelik Kubbe içinde SİPER’in rolü

Çelik Kubbe, yalnızca SİPER’den oluşan tekil bir sistem değil. KORKUT ve HİSAR gibi daha kısa menzilli savunma unsurlarından SİPER’in uzun menzilli katmanına kadar farklı sistemleri; radar, elektronik harp ve komuta kontrol altyapısıyla bir araya getiren bir mimari olarak tanımlanıyor. Farklı sensörlerden alınan bilgilerin değerlendirilmesi ve tehdide uygun savunma unsurunun devreye girmesi bu yaklaşımın temelini oluşturuyor.

Katmanlı yapı, farklı mesafe ve görevlerdeki tehditlere karşı ayrı kabiliyetlerden yararlanmayı hedefliyor. Daha kısa menzilli sistemler yakın mesafedeki savunma görevlerini üstlenirken SİPER, daha uzaktaki hedeflere yönelik önleme katmanında konumlanıyor. Bu nedenle hava savunma kapasitesini yalnızca tek bir füzenin menziliyle değerlendirmek eksik kalır; radarların, komuta kontrol ağının ve diğer savunma unsurlarının birlikte çalışması da belirleyici.

SİPER Ürün-2’nin menzilinin 150 kilometreyi, önleme irtifasının 30 kilometreyi aşması ve uçuş sırasında güncellenen hedef bilgisiyle yön değiştirmesi, uzun menzilli hava savunma çalışmalarının geldiği noktaya dair veriler sunuyor. Ürün-2’nin test ve geliştirme süreci devam ederken, Çelik Kubbe’nin genel kapasitesi de farklı katmanların koordinasyonuyla şekilleniyor.