Trump yönetimi ABD’de yakıt verimliliği kurallarını gevşetti

ABD Ulaştırma Bakanlığı, otomobiller ve kamyonetler için yakıt verimliliği standartlarını gevşeten düzenlemeyi 28 Eylül 2026’da kesinleştirdi. Trump yönetimi, kararı ikinci başkanlık dönemindeki en büyük kuralsızlaştırma hamlelerinden biri olarak tanımlıyor. Düzenleme, yeni araç filolarının ulaşması gereken ortalama yakıt ekonomisini önceki hedeflere kıyasla belirgin biçimde aşağı çekiyor.

Karar, Biden yönetimi döneminde belirlenen ve otomobil üreticilerini daha verimli araçlar geliştirmeye yönlendiren hedeflerin büyük bölümünü ortadan kaldırıyor. Önceki plan, model yılı 2031’e kadar filo ortalamasında galon başına 50,4 mil seviyesine ulaşılmasını öngörüyordu. Trump yönetiminin kesinleştirdiği planda ise bu hedef 34,9 mil olarak belirlendi.

Yeni hedef, mevcut seviyeye daha yakın

34,9 millik hedef, daha önce model yılı 2024 için belirlenen 30,1 mil seviyesinin yalnızca sınırlı ölçüde üzerinde bulunuyor. Bu nedenle düzenleme, üreticilerin önümüzdeki yıllarda yakıt tüketimini azaltmak için daha fazla yatırım yapma zorunluluğunu hafifletecek. Otomobil üreticileri yeni kuralları genel olarak olumlu karşılarken, tüketici ve çevre kuruluşları karara sert tepki gösterdi.

Trump yönetimi, daha düşük standartların yeni bir aracın ortalama maliyetinden 1.300 dolar azaltacağını ve gelecek beş yılda toplam 138 milyar dolarlık tasarruf sağlayacağını savunuyor. Ancak bu hesaplamalar tartışmalı. Eleştirmenler, araç satın alma fiyatındaki olası düşüşün yakıt masraflarındaki artışı telafi etmeyebileceğini belirtiyor.

Eleştirilerin odağında yakıt ve sağlık maliyetleri var

Tüketici savunma grupları, sağlık kuruluşları ve çevre örgütleri, daha düşük yakıt ekonomisi standartlarının Amerikalıları uzun vadede daha fazla ödeme yapmaya zorlayabileceğini söylüyor. Daha az verimli araçlar, kullanım süresi boyunca daha fazla yakıt tüketiyor. Bu da araç sahiplerinin benzin için harcadığı toplam tutarı artırabilecek bir unsur olarak değerlendiriliyor.

Biden dönemindeki standartların ise 23 milyar dolarlık yakıt tasarrufu sağlaması ve bir araç sahibinin kullanım ömrü boyunca 600 dolardan fazla benzin masrafından kaçınmasına yardımcı olması bekleniyordu. Yeni düzenlemenin bu tasarruf beklentisini zayıflatacağı ifade ediliyor.

Eleştiriler yalnızca tüketici bütçesiyle sınırlı değil. Sağlık ve çevre kuruluşları, daha yüksek emisyonların hava kirliliğine bağlı sağlık giderlerini artırabileceğini savunuyor. Ayrıca yakıt tüketiminin yükselmesi, iklim değişikliğinin yol açtığı ekonomik ve çevresel zararları büyütebilecek faktörler arasında gösteriliyor.

Üreticiler için daha düşük uyum baskısı

Yakıt ekonomisi standartları, tek tek araçlardan ziyade üreticilerin toplam filosunun ortalama tüketimi üzerinden uygulanıyor. Bu yapı, otomobil şirketlerini daha verimli motorlar, hibrit sistemler ve elektrikli araçlar geliştirmeye teşvik ediyor. Hedeflerin aşağı çekilmesi, üreticilerin filo ortalamasını tutturmak için bu teknolojilere duyduğu düzenleyici baskıyı azaltacak.

Amerikan Akciğer Birliği, onlarca yıldır uygulanan yakıt ekonomisi kurallarının yeni otomobilleri, SUV’ları ve pikapları daha verimli hâle getirdiğini; bunun da hem yaşamları hem de tüketicilerin parasını koruduğunu belirtti. Kuruluş, teknik olarak uygulanabilir ve hava kalitesine doğrudan katkı sağlayan standartların gevşetilmesi için bir gerekçe bulunmadığını savundu.

Kesinleşen düzenleme, ABD’de otomotiv politikası açısından Biden ve Trump yönetimleri arasındaki yaklaşım farkını da netleştiriyor. Bir önceki yönetim yakıt tüketimini ve emisyonları azaltacak daha yüksek hedefler belirlerken, mevcut yönetim araç maliyetlerini ve üreticilerin üzerindeki kuralsal yükü azaltmayı önceliklendiriyor. Tartışmanın merkezinde ise kısa vadeli satın alma avantajlarının, araçların kullanım ömrü boyunca oluşabilecek yakıt, sağlık ve çevre maliyetlerini karşılayıp karşılamayacağı yer alıyor.