Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği yayımlandı

Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği, Resmî Gazete’de yayımlandı. Düzenleme, ekonomik faaliyetlerin çevresel açıdan hangi ölçütlerle değerlendirileceğini ve bir faaliyetin hangi şartlar altında “yeşil” olarak tanımlanabileceğini belirleyen resmî çerçeveyi oluşturuyor. Böylece çevreyle ilgili beyanların ortak bir sınıflandırma anlayışı üzerinden ele alınması amaçlanıyor.

Yönetmeliğin kapsamı yalnızca çevre dostu faaliyetlerin isimlendirilmesinden ibaret değil. Metin, “yeşil” ifadesinin kullanılmasını da belirli esaslarla ilişkilendiriyor. Bu nedenle bir şirketin, projenin ya da ekonomik faaliyetin çevresel niteliği, yalnızca kurumun kendi açıklamasına veya pazarlama tercihine dayanmayacak. Kullanılan tanımın yönetmelikte ortaya konan yaklaşımla uyumlu olması gerekecek.

Bu düzenleme, çevresel fayda iddiası taşıyan faaliyetlerin birbirinden farklı ve belirsiz ifadelerle tanıtılmasının önüne geçmeyi hedefleyen bir zemin sunuyor. Ancak kaynak açıklamada, her sektör için uygulanacak teknik şartlar, ayrıntılı kriterler veya faaliyet bazında hazırlanmış bir liste paylaşılmıyor. Bu nedenle belirli bir ürünün, projenin ya da sektörün otomatik olarak yeşil kabul edildiğini söylemek için ek resmî açıklamaların görülmesi gerekiyor.

Yeşil etiket kullanımı belirli esaslara bağlanacak

Yönetmeliğin öne çıkan başlıklarından biri, yeşil etiket kullanımına getirilen çerçeve. Daha önce çevresel fayda vurgusu yapan faaliyetler, projeler veya ürünler farklı ifadelerle tanımlanabiliyordu. Yeni düzenleme ise “yeşil” nitelendirmesinin ortak bir değerlendirme zemini içinde kullanılmasını amaçlıyor.

Bu yaklaşım, yeşil etiketin sınırsız biçimde kullanılmasının önüne geçilmesini hedefliyor. Etiketi kullanmak isteyen kişi ve kuruluşların, yönetmelikte yer alan esaslara uygun hareket edip etmediğini değerlendirmesi gerekecek. Böylece çevresel iddiaların yalnızca tanıtım metinlerinde yer alan ifadeler olarak kalmaması, belirli bir düzenleyici çerçeveyle bağlantılı olması bekleniyor.

Yönetmeliğin yayımlanması, şirketlerin çevre performansı ve sürdürülebilirlik açıklamaları açısından da yeni bir değerlendirme alanı oluşturuyor. Kuruluşların bir faaliyeti yeşil olarak tanımlarken hangi ölçütlere dayandığını daha açık biçimde ortaya koyması gerekebilir. Bununla birlikte, denetim yöntemleri, uygulanacak teknik koşullar ve ihlal durumunda nasıl bir süreç işletileceği konusunda paylaşılan kaynakta ayrıntılı bilgi bulunmuyor.

Bankaların faaliyet değerlendirmeleri etkilenebilir

Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği’nin sonuç doğurabileceği alanlardan biri bankacılık sektörü. Kaynak açıklamada, düzenlemenin bankalar açısından da etkiler taşıyacağı belirtiliyor. Bunun nedeni, çevresel açıdan yeşil kabul edilen faaliyetlerin finansman değerlendirmelerinde ayrı bir başlık hâline gelebilecek olması.

Bankalar; şirketleri, projeleri veya ekonomik faaliyetleri değerlendirirken çevresel sınıflandırmalara başvurabilecekleri bir çerçeveyle karşılaşacak. Ancak yönetmeliğin kredi verme süreçlerine, raporlama yükümlülüklerine veya belirli finansman ürünlerine nasıl yansıyacağı henüz ayrıntılı olarak açıklanmış değil. Bu yüzden bankalar için kesin bir yükümlülük listesi çıkarmak mümkün görünmüyor.

Yine de faaliyetlerin ortak bir taksonomi üzerinden sınıflandırılması, finans kuruluşlarının değerlendirme süreçlerinde kullanacağı bilgilerin niteliğini değiştirebilir. Bir şirketin veya projenin yeşil olarak tanımlanabilmesi, ilerleyen uygulama açıklamalarına bağlı olarak finansman görüşmelerinde dikkate alınan unsurlardan biri hâline gelebilir. Bu noktadaki somut sonuçlar, yönetmeliğin teknik ayrıntıları ve ilgili kurumların yayımlayacağı rehberlerle netleşecek.

Uygulama ayrıntıları sonraki açıklamalarla netleşecek

Yönetmeliğin Resmî Gazete’de yayımlanması, Türkiye’de yeşil faaliyetlerin sınıflandırılması için resmî bir dayanak oluşturuyor. Buna karşın hangi faaliyetlerin hangi şartlarla bu sınıfa gireceği, yeşil etiketin kimler tarafından ve hangi yöntemle kullanılacağı, uygulamanın nasıl denetleneceği gibi başlıkların ayrıntıları henüz kaynak metinde tek tek açıklanmıyor.

Şu aşamada ortaya çıkan temel sonuç, “yeşil” ifadesinin tamamen serbest bir tanımlama olarak ele alınmayacağı. Düzenleme; çevresel nitelendirmeler, şirket açıklamaları ve finansman kararları arasında ortak bir değerlendirme zemini kurmayı amaçlıyor. Bu durum, yeşil etiket kullanmak isteyen kuruluşların kendi faaliyetlerini yönetmelikteki esaslar açısından incelemesini gerektirebilir.

Bankalar ve şirketler için ortaya çıkacak kesin yükümlülükler ise uygulama sürecinde yayımlanacak ek bilgilerle daha anlaşılır hâle gelecek. Dolayısıyla yönetmelik, bugün itibarıyla ayrıntılı bir sektör listesi sunmaktan çok, Türkiye’de yeşil faaliyetlerin nasıl tanımlanacağına ilişkin resmî çerçeveyi ortaya koyuyor.