Türkiye’nin millî hızlı treninde seri üretim başladı

Türkiye’nin yerli demiryolu araçları geliştirme hedefinde hızlı tren projesi yeni bir aşamaya ulaştı. Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii AŞ (TÜRASAŞ) tarafından geliştirilen ilk millî hızlı tren setinin testleri devam ederken, ikinci setin üretimi de başladı. Böylece proje yalnızca tek bir trenin geliştirilmesine odaklanan bir çalışma olmaktan çıkarak planlı üretim sürecine taşındı.

Trenin işletme hızının saatte 225 kilometre olması planlanıyor. İlk set ise dinamik seyir emniyeti testleri sırasında saatte 250 kilometre hıza ulaştı. Yüksek hızlı testlerde elde edilen bu değer, trenin tasarlanan işletme hızının üzerindeki koşullarda da değerlendirildiğini gösteriyor. Testlerin amacı, trenin farklı hızlarda seyir güvenliğini ve teknik sistemlerinin çalışma performansını incelemek.

İlk setin testleri tamamlanmadan ikinci trenin üretim hattına alınması, geliştirme ve üretim faaliyetlerinin paralel yürütüldüğünü ortaya koyuyor. Bununla birlikte trenlerin yolcu taşımacılığında kullanılabilmesi için test ve doğrulama süreçlerinin tamamlanması gerekiyor. Projenin işletme takvimi de bu aşamaların sonuçlarına göre şekillenecek.

2027 ve 2028 için toplam 14 set planı

Açıklanan üretim programına göre 2027 yılında 7, 2028 yılında da 7 millî elektrikli hızlı tren setinin üretilmesi hedefleniyor. İki yıllık dönemde toplam 14 setlik bir üretim planı bulunuyor. Bu planın hayata geçmesiyle birlikte proje, tek bir prototip veya test treninden oluşan yapıdan, düzenli seferlerde kullanılabilecek daha geniş bir filoya dönüşebilecek.

Her tren seti 8 araçtan meydana gelecek ve 577 yolcu taşıyabilecek. Bu kapasite, trenlerin yolcu taşımacılığına yönelik tasarlandığını gösteriyor. Set sayısının artırılması ise hızlı tren hizmetlerinin yalnızca tek bir araçla sınırlı kalmaması ve işletme kapasitesinin zaman içinde genişletilebilmesi açısından önem taşıyor.

Üretim takviminin uygulanabilmesi, yalnızca ilk trenin testlerden geçmesine değil, üretim altyapısının da planlanan kapasiteye ulaşmasına bağlı. Bu nedenle yeni fabrikanın inşası ve üretim hattının hazırlanması, projenin teknik testleri kadar belirleyici bir aşama olarak öne çıkıyor.

Kritik kontrol ve güç sistemleri yerli geliştirildi

Millî hızlı trenin iki temel sistemi ASELSAN iş birliğiyle yerli olarak geliştirildi. Bu sistemlerden biri, trenin farklı bileşenlerini yöneten ve işletim süreçlerini kontrol eden Tren Kontrol ve Yönetim Sistemi. Diğeri ise trenin hareket etmesi, ivmelenmesi ve güç aktarımıyla ilgili görevleri üstlenen Cer Sistemi.

Bu iki sistem, trenin yalnızca dış gövdesi veya montaj süreçleriyle değil, doğrudan çalışma biçimini belirleyen teknik altyapısıyla da yerli kabiliyetlerden yararlanmasını sağlıyor. Tren kontrolü, güç aktarımı ve seyir sırasında sistemlerin koordinasyonu hızlı trenlerde temel işlevler arasında yer alıyor. Bu bileşenlerin proje içinde geliştirilmesi, sonraki tren setlerinin üretiminde kullanılabilecek bir teknik altyapı oluşturuyor.

Yeni fabrikada ayda bir set üretilecek

Planlanan üretim kapasitesini karşılamak amacıyla yeni bir fabrika inşa ediliyor. Türkiye’nin ilk özel hızlı tren fabrikası olarak tanımlanan tesisin 18 bin metrekare kapalı alana sahip olması planlanıyor. Fabrikanın inşaatında fiziki gerçekleşme oranı yüzde 90 seviyesine ulaştı.

Tesis tamamlandığında millî hızlı tren setlerinin üretim, montaj ve ayrıntılı test süreçlerinin aynı merkezde yürütülmesi hedefleniyor. Fabrikanın tam kapasiteyle çalışması durumunda ayda 1 hızlı tren seti üretilebilmesi planlanıyor. Bu kapasite, 2027 ve 2028 yıllarında üretilmesi hedeflenen toplam 14 set için kurulacak üretim düzeninin temelini oluşturacak.

İlk trenin yüksek hızlı testleri devam ederken ikinci setin üretimine başlanması, projenin teknik doğrulama ile üretim hazırlığını aynı anda ilerlettiğini gösteriyor. Ancak trenlerin hangi hatlarda ve hangi takvimle işletileceğine ilişkin ayrıntılar, test süreçlerinin tamamlanmasının ardından netleşecek. Şu an açıklanan plan; 225 kilometre işletme hızına sahip, 8 araçtan oluşan ve 577 yolcu taşıyabilen millî hızlı tren setlerinin seri üretimle çoğaltılmasına dayanıyor.