Xona, GPS’e Ticari Alternatif İçin Altı Uydu Fırlatacak

GPS’e alternatif geliştiren Xona Space Systems, ticari hizmete geçiş için kritik aşamaya geldi. Şirketin Pulsar adı verilen uydu ağına ait altı uzay aracının bu ay yörüngeye gönderilmesi planlanıyor. Fırlatmanın ardından Xona, gerçek müşterilerle beta testlerine başlayabilecek.

GPS ve Avrupa, Çin ile Rusya tarafından geliştirilen benzer uydu ağları uzun süredir konumlama ve zamanlama hizmetleri sağlıyor. Bu sinyaller kullanıcılar için ücretsiz olsa da Xona, özellikle hassas konumlama gerektiren ticari uygulamalarda mevcut sistemlerin tek başına yeterli olmadığını savunuyor. Tarım robotları ve otonom araçlar, santimetre seviyesinde doğruluk ve kesintilere karşı daha dayanıklı sinyaller gerektiren kullanım alanları arasında bulunuyor.

Pulsar, GPS’ten daha hassas konumlama hedefliyor

Xona’nın planladığı sistem, GPS’in sunduğu metre seviyesindeki konum doğruluğunu santimetre seviyesine taşımayı amaçlıyor. Şirket ayrıca sinyalin binaların içinde ve yoğun şehir ortamlarında alınabilecek kadar güçlü olacağını belirtiyor. Bu özellik, yüksek binaların ve kapalı alanların uydu sinyallerini zayıflattığı senaryolarda Pulsar’ın kullanım alanını genişletebilir.

Şirketin üst yöneticisi Brian Manning, sinyal gücünün karıştırma ve sahte sinyal gönderme girişimlerini de zorlaştırabileceğini düşünüyor. GPS sinyallerinin kolayca karıştırılabilmesi, hassas navigasyon kullanan sistemler açısından başlıca sorunlardan biri olarak görülüyor. Xona’nın yaklaşımı, daha güçlü sinyal ve daha yüksek doğrulukla bu zayıflıkları azaltmaya dayanıyor.

Pulsar’ın operasyonel takımyıldızı toplam 258 uydudan oluşacak. Bu ay fırlatılması planlanan altı araç, ağın ilk büyük uydu grubu olacak. Dört uydu, geçen yıl teknolojiyi doğrulamak amacıyla fırlatılan prototipe benzer bir tasarıma sahip. Bu araçlar, Aerospace Labs tarafından geliştirilen bir uydu platformu temel alınarak üretildi.

Diğer iki uydu ise Xona’nın Kaliforniya’nın Burlingame kentindeki merkezinde tamamen şirket tarafından geliştirildi. Bu iki araç, gelecekte kurulması planlanan Pulsar takımyıldızının temelini oluşturacak. Uydular yörüngeye yerleştirildikten sonra orta enlemlerdeki bölgelerin üzerinden günde yaklaşık sekiz kez geçmesi bekleniyor. Xona, bu geçişlerin gerçek müşterilerle beta testleri başlatmak için yeterli olacağını ifade ediyor.

GPS alıcıları için daha kolay geçiş

Xona’nın çözmeye çalıştığı teknik sorunlardan biri, uyduların pahalı atomik saatler olmadan zamanı doğru biçimde koruyabilmesi oldu. Şirket, alçak Dünya yörüngesinin sağladığı yakınlık ve yer tabanlı güvenilir zaman kaynaklarıyla sürekli iletişim kurma imkânından yararlanacak bir mimari geliştirdi.

Bir diğer hedef, Pulsar sinyallerinin mevcut GPS alıcıları tarafından görece basit bir yazılım değişikliğiyle alınabilmesi. Bu yaklaşım, kullanıcıların tamamen yeni alıcı donanımlarına geçme zorunluluğunu azaltabilir. Aynı zamanda Xona’nın navigasyon sinyallerini yaymaya yönelik düzenleyici süreçlerde ilerlemesini kolaylaştırması bekleniyor.

Şirket 2019 yılında, Stanford Üniversitesinin havacılık ve uzay mühendisliği lisansüstü programında tanışan beş mühendis tarafından kuruldu. Ekipte yer alan Tyler Reid, daha sonra düşük Dünya yörüngesindeki uyduların navigasyonu geliştirme potansiyelini inceleyen doktora tezini hazırladı. Kurucular, GPS’in ücretsiz olmasına rağmen bu hizmeti kullanan donanımların her yıl milyarlarca adet satıldığını ve asıl ticari fırsatın bu cihaz pazarında bulunduğunu değerlendirdi.

Xona’nın modeli, kamu tarafından sağlanan ücretsiz konumlama sinyallerine doğrudan ücret koymaktan çok; yüksek hassasiyet, daha güçlü sinyal ve ticari cihazlarla uyumluluk üzerinden farklılaşmaya çalışıyor. Altı uydunun yörüngeye ulaşması, şirketin bu yaklaşımını laboratuvar ve prototip aşamasından gerçek kullanıcı testlerine taşıyacak.