Aile ofisleri yapay zekâ yatırımlarına yöneliyor

Büyük servetleri yöneten aile ofisleri, yapay zekâ yatırımlarındaki yüksek getiri beklentisi nedeniyle stratejilerini değiştiriyor. Bu yapılar yalnızca girişim sermayesi fonlarına para aktarmak yerine, özel şirketlerdeki mevcut hisseleri doğrudan satın almaya ve kendi anlaşmalarını kurmaya daha fazla ilgi gösteriyor.

Aile ofislerinin yatırım kararlarında getiri kadar zaman da belirleyici hale geliyor. Uzun vadede yeşil enerji gibi alanlara yatırım yapmak isteyen bir aile ofisi, üç yıl içinde parasını üç katına çıkarma ihtimali sunan bir anlaşmayla aynı sonucu üç ayda vaat eden yapay zekâ yatırımını karşılaştırdığında, tercihini daha hızlı sonuç beklenen seçenekten yana kullanabiliyor.

Bu yaklaşım, yapay zekâ şirketlerinin değerlemelerinden ürün fiyatlarına ve gelecekteki gelir beklentilerine kadar sektörün birçok alanında oluşan iyimser havayla güçleniyor. Ancak aile ofislerinin ilgisi yalnızca yüksek potansiyel getiriden kaynaklanmıyor. Yatırımcılar, paralarını uzun yıllar boyunca bir fon yöneticisinin kontrolüne bırakmadan popüler özel şirketlere erişmek istiyor.

Fon yerine doğrudan yatırım tercihi

Geleneksel modelde aile ofisleri, hangi şirketlere yatırım yapılacağını önceden bilmeden bir girişim sermayesi fonuna taahhütte bulunabiliyor. Kör havuz olarak anılan bu modelde yatırım kararlarını fon yöneticisi veriyor ve yatırımcıların sermayesi uzun süre boyunca fonda kalabiliyor.

Yeni eğilimde ise aile ofisleri, tek bir şirkete odaklanan anlaşmaları daha fazla takip ediyor. Mevcut hissedarlardan özel bir şirkete ait payları satın almak ya da şirketle doğrudan anlaşma yapmak, yatırımcıya hem daha fazla seçim hakkı hem de belirli şirketlere daha hızlı erişim sağlayabiliyor. Aile ofislerinin elindeki kullanılabilir sermaye, yani henüz yatırıma yönlendirilmemiş kaynak, bu tür tekil anlaşmaları takip etmelerini kolaylaştırıyor.

Danışman ve yatırımcı Djoann Fal’a göre, aile ofislerinde yeni bir kuşak da ortaya çıkıyor. Bu kuşağın önceki nesillere kıyasla daha yüksek risk alma eğilimine sahip olduğu belirtiliyor. İlgi gören tekil şirketlerin başında ise yapay zekâ alanının liderleri geliyor.

Yönetilen servet ve alternatif yatırımlar büyüyor

Deloitte tarafından yayımlanan 2024 tarihli rapora göre aile ofisleri aynı yıl itibarıyla 5,5 trilyon dolarlık serveti yönetiyordu. Raporda bu tutarın 2030’a kadar en az 9,5 trilyon dolara ulaşabileceği öngörüldü. Bu büyüklük, aile ofislerini teknoloji girişimleri ve özel şirketler açısından etkili bir sermaye kaynağı haline getiriyor.

UBS’nin 2026 Küresel Aile Ofisi Raporu da yatırım tercihlerindeki değişimi ortaya koyuyor. Dünya genelinde 307 aile ofisiyle yapılan araştırmada, ortalama net değerin 2,7 milyar dolar olduğu belirtildi. Özel sermaye, girişim sermayesi ve özel kredi gibi alternatif yatırımlar, ortalama aile ofisi portföyünün yüzde 42’sini oluşturuyor.

Bu oran, aile ofislerinin yalnızca halka açık hisse senetleri veya geleneksel varlıklarla sınırlı kalmadığını gösteriyor. Özel şirketlerdeki doğrudan yatırımlar, yüksek risk taşısa da yatırımcıya daha yüksek getiri ihtimali sunabiliyor. Yapay zekâ şirketleri de bu beklentinin merkezinde yer alıyor.

İlgi daha önce de hızla artıp gerilemişti

Aile ofislerinin doğrudan yatırım iştahı ilk kez yükselmiyor. UBS verilerine göre doğrudan anlaşmaların ortalama portföy içindeki payı 2019’da yüzde 9 iken 2021’de yüzde 13’e çıktı. PwC’nin araştırmasına göre aynı yıl dünya genelindeki aile ofisi anlaşmaları 17.460 işlemle zirve yaptı ve işlemlerin toplam değeri yaklaşık 1,05 trilyon dolara ulaştı.

Ancak yükselen faiz oranları ve bazı doğrudan yatırımlardan beklenen sonuçların alınamaması, bu hareketliliğin kısa sürede tersine dönmesine yol açtı. Doğrudan yatırım ve birleşme-satın alma faaliyetleri, 2023’ün sonlarına gelindiğinde yalnızca 18 ay içinde yüzde 53 azaldı. 2025’in ilk yarısında toplam aile ofisi anlaşmalarının hacmi de son on yılın en düşük seviyesine indi.

Yapay zekâ yatırımlarıyla birlikte ilginin yeniden canlandığı görülüyor. Bunun kalıcı bir portföy değişimi mi yoksa daha önce yaşanan hızlı yükseliş ve geri çekilme döngülerinin tekrarı mı olduğu ise henüz net değil. Aile ofislerinin doğrudan yatırım kararları, yapay zekâ şirketlerinin değerlemeleri ve piyasa koşullarıyla birlikte şekillenmeye devam edecek.