Yapay zekânın dünya modellerinde şirketler neden susuyor?

Yapay zekâ sektörünün en merak uyandıran alanlarından dünya modelleri, şirketlerin açıklama konusundaki temkinli yaklaşımı nedeniyle hâlâ sisli bir tablo sunuyor. Bu teknolojiler; fiziksel dünyayı, nesneleri ve ortamlar arasındaki ilişkileri anlayarak gelecekte ne olabileceğini tahmin etmeyi amaçlıyor. Ancak alandaki önde gelen şirketler, geliştirdikleri sistemleri hangi ürünlere dönüştüreceklerini açık biçimde paylaşmıyor.

Bu alanda adı en çok öne çıkan iki şirket, Yann LeCun tarafından kurulan AMI Labs ile Fei-Fei Li’nin World Labs’i. Her iki şirket de yatırımcıların ve teknoloji dünyasının ilgisini toplamış durumda. Buna karşın, mevcut çalışmaların hangi ticari ürünlere dönüşeceği ve bunun ne zaman gerçekleşeceği konusunda kamuoyuna sunulan bilgiler sınırlı kalıyor.

Dünya modelleri çok farklı alanlarda kullanılabilir

Dünya modeli fikrinin temelinde, fiziksel çevrenin yapısını ve davranışını dijital olarak temsil etmek bulunuyor. Bunun en kolay anlaşılabilecek örneklerinden biri, otonom araçların çevrelerini algılamak ve trafik içinde hareket etmek için kullandığı sistemler. Aynı yaklaşım, bir insansı robotun kutu taşımasına, bir üretim hattındaki süreçleri anlamasına veya video görüntülerinden keşfedilebilir sanal ortamlar oluşturmasına da yardımcı olabilir.

Bu geniş kullanım alanı, şirketlerin belirli bir ürünü erkenden açıklamasını zorlaştırıyor. Dünya modelleri robotik, üretim, biyomedikal çalışmalar, etkileşimli video, bilgisayar grafikleri ve sürücüsüz araçlar gibi birbirinden farklı sektörlere uyarlanabilir. Dolayısıyla bir şirketin bugün araştırdığı teknolojinin hangi pazarda kullanılacağı, ürün geliştirme süreci ilerledikçe değişebilir.

World Labs’in Marble platformu, alanın kamuya gösterilen en gelişmiş örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Platform; medya üretimi, video oyunları için içinde dolaşılabilen ortamlar ve bilgisayar destekli görsel efektler oluşturmak amacıyla kullanılabiliyor. Robotik kullanım senaryoları da bulunuyor ancak Marble’ın mevcut sunumu, doğrudan ticari bir üründen çok teknolojinin yapabileceklerini göstermeye odaklanıyor.

Şirketler ürün planlarını neden açıklamıyor?

AMI Labs’in Dünya Modellerinden Sorumlu Başkan Yardımcısı ve kurucu ortaklarından Michael Rabbatt, bir panel sırasında şirketin ne geliştirdiği sorulduğunda ayrıntı vermedi. Rabbatt, ürün planları ve takvim hakkında konuşmak için henüz hazır olmadıklarını belirtti. Şirketin bir yıldan daha kısa bir geçmişe sahip olması, araştırma ve geliştirme aşamasında kalmasını anlaşılır kılıyor.

Gizlilik yalnızca dünya modeli şirketleriyle sınırlı değil. Bu firmalara veri sağlayan Physicl’in yöneticisi Alex de Vigan da şirketlerin verileri hangi amaçlarla kullandığını tam olarak bilmediğini ifade ediyor. De Vigan’a göre şirketler hangi projeler üzerinde çalıştıklarını daha fazla paylaşsa, veri sağlayıcıları da ihtiyaçlara daha uygun içerikler hazırlayabilir.

Şirketlerin sessiz kalmasının bir başka nedeni rekabet baskısı. Dünya modelleriyle geliştirilen belirli bir ürünün erken duyurulması, diğer yapay zekâ laboratuvarlarının aynı alana yönelmesine yol açabilir. Bu nedenle şirketler, fon bulabildikleri sürece tek bir kullanım alanına odaklanmadan araştırma yürütmeyi tercih edebilir.

Bu strateji aynı zamanda rakiplerin sayısını da artırma riski taşıyor. Büyük yapay zekâ laboratuvarlarının yanı sıra yeni kurulan araştırma şirketleri de aynı fikirlere yönelebilir. Bir şirketin robotik ya da görsel üretim alanında ilerleme kaydettiğini duyurması, benzer projeler için yatırım ve yetenek rekabetini hızlandırabilir.

Ticarileşme için daha fazla netlik gerekiyor

Dünya modelleri için robotik, oyun, medya ve otonom sistemler gibi çok sayıda potansiyel pazar bulunuyor. Ancak geniş kullanım ihtimali, kısa vadede net bir iş modelinin ortaya çıkmasını garanti etmiyor. Şirketler araştırma sonuçlarını, veri ihtiyaçlarını ve ürün takvimlerini paylaşmadıkça sektörün hangi yöne ilerlediğini anlamak güçleşiyor.

AMI Labs’in üretim, biyomedikal çalışmalar, robotik ve doktorlara yönelik yapay zekâ yazılımları gibi alanlarda çalışmalar yürüttüğüne dair işaretler bulunuyor. Şirketin bu alanların tamamında ürün geliştirmesi beklenmiyor; hangi başlıkların öncelik kazanacağı ise henüz açıklanmış değil. Bu nedenle dünya modelleri, yüksek ticari potansiyele rağmen şimdilik ürünlerden çok araştırma vaatleriyle değerlendiriliyor.