OYSS nedir? MEB’in ortak yazılı sistemi nasıl işliyor?

Milli Eğitim Bakanlığının (MEB) Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS), 2026-2027 eğitim öğretim yılında belirlenen sınıf ve derslerde uygulanıyor. Birinci dönem birinci ortak yazılıları 3-13 Kasım 2026 tarihleri arasında gerçekleştiriliyor. Sistem, ortak sınavların hazırlanmasını ve sonuçların değerlendirilmesini dijital bir işleyişte bir araya getiriyor.

OYSS’nin ayırt edici yönlerinden biri, sınav sonuçlarının yalnızca toplam puan olarak kaydedilmemesi. Öğrencilerin her sorudan aldığı puan e-Okul’a ayrı ayrı işlenecek. Böylece öğretmenler, öğrencinin hangi sorularda zorlandığını ve hangi öğrenme alanlarında desteğe ihtiyaç duyabileceğini daha yakından inceleyebilecek.

Bu yaklaşım, ortak yazılıları sadece not verme aracı olarak görmeyip öğretim sürecine ilişkin bilgi üretmek için de kullanmayı amaçlıyor. Soru bazında elde edilen verilerin öğrenci, sınıf ve şube düzeyinde değerlendirilebilmesi, öğretmenlere ders planlamasında yararlanabilecekleri daha ayrıntılı bir görünüm sunacak.

Hangi sınıflar ve dersler kapsama alınıyor?

2026-2027 eğitim öğretim yılında sistem, ortaokul 5, 6 ve 7. sınıflar ile lise 9, 10 ve 11. sınıflardaki belirlenen derslerde uygulanıyor. Kapsam, her sınıfta bütün dersleri içermiyor; MEB’in belirlediği derslerde ortak yazılı yapılmasını öngörüyor.

Ortaokul öğrencileri için Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce sınav kapsamındaki dersler arasında yer alıyor. Liselerde ise Türk dili ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, din kültürü ve ahlak bilgisi, felsefe ve İngilizce bulunuyor.

İlk dönem birinci ortak yazılıları 3-13 Kasım 2026 arasında yapılacak ve sınavlar 40 dakika sürecek. Günlük plana göre tek sınav bulunan günlerde uygulama ikinci ders saatinde, iki sınav bulunan günlerde ise ikinci ve dördüncü ders saatlerinde düzenleniyor. Örneğin 6. sınıf matematik sınavı 11 Kasım’da, 10. sınıf Türk dili ve edebiyatı sınavı 12 Kasım’da ülke genelinde aynı gün yapılacak.

Sorular nasıl hazırlanıyor?

Sınavlarda öğretmenlerin hazırladığı sorular ile MEB’in soru havuzundan seçilen sorular birlikte kullanılacak. Öğretmenler her sınav için iki açık uçlu soru hazırlayacak ve bu soruların puanlama anahtarlarını oluşturacak. Sınavın diğer soruları ise yeni EBA üzerinden erişilebilen MEB soru havuzundan seçilecek.

İlk ortak yazılılar öncesinde havuza yaklaşık 8 bin soru aktarılması hedefleniyor. Öğretmenler havuzdaki sorulara sınav tarihinden dört gün önce erişebilecek. Sorular farklı güçlük seviyelerinde, beceri temelli ve açık uçlu biçimde hazırlanıyor.

İki sorunun öğretmenler tarafından oluşturulması, sınavın sınıfın ihtiyaçlarıyla bağ kurmasına yardımcı oluyor. Ortak havuzdan seçilen sorular da sınavların öğretim programlarıyla uyumlu hazırlanmasını destekliyor. MEB, bu yöntemle öğrenme çıktılarıyla örtüşen, geçerli ve güvenilir bir ölçme yapılmasını hedefliyor. Açık uçlu soruların kullanılması, öğrencilerin öğrendiklerini cevaplarında göstermesine imkân tanıyor.

Puanlar e-Okul’a ayrı ayrı girilecek

Sınavların ardından öğretmenler öğrencilerin puanlarını e-Okul’a soru bazında kaydedecek. Bu yöntem, yalnızca toplam sınav notunu görmekten farklı olarak öğrencinin hangi sorularda başarılı olduğunu veya nerelerde zorlandığını değerlendirmeyi mümkün kılıyor. Veriler öğrenci, sınıf ve şube düzeyinde analiz edilebilecek.

Bu analizler öğretmenlerin güçlü öğrenme alanlarını belirlemesine ve ek desteğe ihtiyaç duyulan konuları görmesine yardımcı olabilir. Böylece ortak yazılılardan elde edilen sonuçlar, not bilgisinin yanı sıra sınıf içindeki öğrenme sürecini değerlendirmede de kullanılabilecek. Sistemin uygulamadaki katkısı, sınav sonuçlarının nasıl yorumlandığına ve bu verilerin eğitim çalışmalarına nasıl yansıtıldığına bağlı olacak.

OYSS; sınav takvimi, soru hazırlığı ve sonuçların sisteme aktarılmasını ortak bir düzende buluşturuyor. Belirli sınıf ve derslerle sınırlı olan uygulamada, öğretmenlerin hem soru hazırlama hem de sonuçları değerlendirme süreçlerinde rolü sürüyor. Soru bazında kayıt tutulması ise ortak yazılıların ardından öğrencilerin ihtiyaçlarını daha ayrıntılı görme olanağı sağlayacak.