Kanada’da lastik değiştiren robot ilk kez servise başladı

Lastik değişimi, otomotiv servislerinde yıl boyunca tekrarlanan ancak özellikle mevsim geçişlerinde yoğunlaşan işlemlerden biri. Süreç; bijonların sökülmesi, tekerleğin araçtan ayrılması, yeni lastiğin takılması ve bağlantıların yeniden yapılması gibi fiziksel güç ve deneyim gerektiren aşamalardan oluşuyor. San Francisco merkezli PitPro Automation, bu işlemleri robotik sistemle gerçekleştirmeyi amaçlayan çözümünü ilk kez gerçek bir servis ortamında kullanıma aldı.

PitPro’nun sistemi, Kanada’nın Alberta eyaletindeki Calgary kentinde bulunan bir Kal Tire şubesine kuruldu. Bu kurulum, şirketin daha önce tanıttığı robotik lastik değiştirme teknolojisinin tanıtım veya test ortamından çıkarak günlük servis operasyonunda kullanılmaya başladığı anlamına geliyor. Şirket, sistemin farklı çalışma koşullarında nasıl performans gösterdiğini gözlemlemek için gerçek bir servis alanını kullanıyor.

Verilen bilgilere göre robot, bir aracın dört lastiğini 15 dakikadan kısa sürede değiştirebiliyor. Bu süre, özellikle kış öncesi ve sonrasındaki yoğun dönemlerde servislerin aynı gün içinde daha fazla araca hizmet vermesine yardımcı olabilir. PitPro’nun hedefi yalnızca işlemi hızlandırmak değil, personelin fiziksel yükünü azaltırken servis kapasitesini daha istikrarlı hâle getirmek.

Sistem mevcut servis alanlarına eklenebiliyor

PitPro’nun geliştirdiği düzenek, baştan sona yeniden tasarlanmış bir servis binası gerektirmeyecek şekilde hazırlandı. Sistem iki kutu biçimli robotik üniteden ve bunlarla birlikte çalışan bir robotik koldan oluşuyor. Ünitelerin her biri yaklaşık bir fırın büyüklüğünde. Bu yapı, servisin mevcut yerleşim planında büyük değişiklik yapmadan otomasyondan yararlanmasını amaçlıyor.

Robotik kol ve sensörler, tekerleğin konumunu belirlemek için birlikte çalışıyor. Sistem önce bijonları tespit ediyor, ardından gevşetip çıkarıyor. Çıkarılan bijonlar robotun kendi bölmesinde tutuluyor. Sonraki aşamada tekerlek araçtan ayrılıyor ve yerine yeni ya da mevsime göre depodan getirilen lastik takılıyor.

Lastik değişiminin tamamlanmasının ardından bağlantıların yeniden yapılması gerekiyor. PitPro’nun çözümü bu sürecin mümkün olduğunca otomatik ilerlemesini sağlamak üzere tasarlandı. Servis çalışanları ise sistemin çalışma alanını hazırlamak, süreci takip etmek ve gerekli durumlarda müdahale etmek gibi görevleri sürdürüyor.

Personel bulma sorunu otomasyon arayışını artırıyor

PitPro’nun kurucusu ve CEO’su Jeremy Conrad, lastik servislerinde çalışan bulmanın zorlaştığını ve işin fiziksel açıdan yıpratıcı olduğunu belirtiyor. Şirketin değerlendirmesine göre bazı çalışanlar işe başladıktan birkaç ay ya da bir yıl sonra farklı işlere geçebiliyor. Bu durum, özellikle talebin kısa sürede yükseldiği mevsimsel dönemlerde servislerin yeterli personel bulmasını güçleştiriyor.

Robotik sistem bu noktada çalışanların tamamen ortadan kaldırılmasını değil, en yorucu ve tekrarlanan görevlerin otomatikleştirilmesini hedefliyor. Böylece servis çalışanları aynı süre içinde daha fazla araca destek verebilir veya müşteriye yönelik diğer işlemlere odaklanabilir. Ancak bu faydanın ortaya çıkması, robotun farklı araç tipleriyle ve değişken servis koşullarıyla güvenilir biçimde çalışmasına bağlı.

PitPro başlangıçta robotlarını ticari araç filolarına sunmaya odaklandı. Şirket bu pazara yönelik çalışmalarını sürdürüyor. Eski Ford Pro yöneticisi Ted Cannis’in girişime danışmanlık yapması da filo şirketleriyle bağlantı kurulması açısından kullanılabilecek bir kanal oluşturuyor. Bunun yanında PitPro, büyük lastik zincirlerini de potansiyel müşteri grubu olarak değerlendiriyor.

Kanada’daki mevsimsel talep sistemi destekliyor

Kanada’da birçok sürücü kış başlamadan önce kış lastiklerine geçiyor, sezon sonunda ise yaz lastiklerini yeniden taktırıyor. Her yıl tekrarlanan bu işlem, lastik servislerinde belirli dönemlerde yoğun ve öngörülebilir bir talep oluşturuyor. PitPro da bu nedenle küçük ve bağımsız işletmelerden ziyade, daha standart yerleşim planlarına sahip büyük servis zincirlerine yönelmeyi tercih ediyor.

Robotun kurulduğu bölümün başka bakım işlemleri için kullanılmaya devam edebilmesi, sistemin servisler açısından bir başka avantajı olarak görülüyor. İşletmeler, tek bir alanı yalnızca lastik değişimine ayırmadan teknolojiyi operasyonlarına ekleyebiliyor. Bu yaklaşım, kurulumun mevcut iş akışına daha kolay uyarlanmasını sağlayabilir.

Gerçek ortamda toz ve hava koşulları sınanıyor

Bir robotu açık kapılı ve yoğun kullanılan bir servis alanında çalıştırmak, laboratuvar ortamına kıyasla daha farklı mühendislik sorunları yaratıyor. Bakım bölmeleri toz, kir, döküntü ve hava koşullarına doğrudan maruz kalabiliyor. PitPro’nun bu nedenle hem robotların dayanıklılığını artırması hem de sensörlerin lastikleri farklı koşullarda doğru biçimde algılamasını sağlaması gerekiyor.

Calgary’deki kurulum sırasında sistemin karahindiba tohumlarıyla neredeyse tamamen kaplanması, sahada karşılaşılabilecek beklenmedik koşullara örnek oldu. PitPro, bu durumun robotun çalışmasına engel olmayacağını değerlendirdi. Yine de teknolojinin başarısı, tek bir servis alanındaki performansından çok farklı işletmelerde aynı güvenilirliği sağlayıp sağlayamayacağıyla ölçülecek. Şirketin önündeki temel hedefler arasında filo müşterilerinin yanı sıra büyük lastik zincirlerinde de yaygınlaşmak bulunuyor.