OpenAI, matematik araştırmaları için bağımsız danışma grubu kurdu

OpenAI, yapay zekâ sistemlerinin ürettiği matematiksel sonuçları değerlendirmek amacıyla bağımsız bir danışma grubu oluşturdu. Princeton, New Jersey’de bulunan Institute for Advanced Study (IAS) bünyesinde faaliyet gösterecek grup, şirketin matematik araştırmalarını inceleyerek sonuçların bilimsel değerine ilişkin görüş sunacak.

“Matematik ve Yapay Zekâ Danışma Grubu” adı verilen yapı, yalnızca sonuçların teknik doğruluğuna odaklanmayacak. Grup, elde edilen bulguların matematik dünyası açısından ne ifade ettiğini ve kamuoyuna hangi koşullarda aktarılması gerektiğini de değerlendirecek. Böylece OpenAI’nin yapay zekâ modelleriyle ulaştığını açıkladığı sonuçların, alan uzmanlarının görüşleriyle birlikte ele alınması hedefleniyor.

Ancak grubun yetkileri, bir denetim kurulunun sahip olacağı kapsamda değil. Danışmanlar, OpenAI’nin araştırmalarını hangi hızda sürdüreceğine karar veremeyecek. Çalışmaların takvimini değiştirme, araştırmaları durdurma veya şirketin izlediği yönü bağlayıcı biçimde değiştirme yetkisi de bulunmayacak.

OpenAI aynı modelle 100’den fazla problem çözdüğünü söylüyor

OpenAI, danışma grubunu tanıtırken matematik araştırmalarına ilişkin yeni bir iddia da paylaştı. Şirketin açıklamasına göre aynı dahili model, matematiğin farklı alanlarında daha önce genel kabul görmüş bir çözüme kavuşmamış 100’den fazla açık problemi çözdü.

Açık problem ifadesi, matematik dünyasında henüz kesin ve yaygın biçimde kabul edilmiş bir çözümü bulunmayan sorular için kullanılıyor. Bu nedenle bir yapay zekâ modelinin çok sayıda açık probleme çözüm ürettiği iddiası, yalnızca teknik bir başarı açıklaması olarak değerlendirilmiyor. Çözümlerin doğrulanması, kapsamının anlaşılması ve matematiksel literatürdeki yerinin belirlenmesi de gerekiyor.

OpenAI’nin matematik alanındaki önceki duyurularından biri, Navier-Stokes Milenyum Ödülü problemi için bir çözümün yayımlanmasıyla gündeme gelmişti. Çözümün hızlı ve beklenmedik biçimde duyurulması, matematikçiler arasında çeşitli soru işaretleri oluşturmuştu. Şirketin yeni açıklaması, aynı modelin farklı matematik alanlarında da çok sayıda sonuca ulaştığını ileri sürüyor.

Yapay zekâ laboratuvarlarının matematik alanında peş peşe sonuç açıklaması, akademik doğrulama süreçlerinin nasıl yürütüleceği tartışmasını da büyütüyor. Bazı tanınmış matematikçiler, şirketler arasındaki rekabetin sonuçların bağımsız biçimde incelenmesinden önce kamuoyuna sunulmasına yol açabileceğini düşünüyor. Bu ay, Fields Madalyası sahibi 25 matematikçi de yapay zekâ laboratuvarlarının rekabetçi yaklaşımının matematikçilerin entelektüel çalışmalarını tehdit ettiğini savunan bir açık mektuba imza attı.

Danışma grubunun bağımsızlığı nasıl sağlanacak?

OpenAI, grubun şirketten belirli ölçüde bağımsız çalışabilmesi için bazı kurallar açıkladı. Üyeler OpenAI’den ücret almayacak. Ayrıca şirket kendilerinden görüş istemese bile değerlendirme yapabilecek, kendi görüşlerini kamuoyuna açıklayabilecek ve grubun üyelik yapısı üzerinde kontrol sahibi olabilecek.

Bu yapı, danışmanların OpenAI tarafından hazırlanan sonuçlara dışarıdan bakabilmesini amaçlıyor. Grup, bir çalışmanın matematiksel önemini, olası etkisini ve kamuya açıklanma biçimini tartışabilecek. Buna karşılık şirketin araştırmalarını yayımlayıp yayımlamama konusundaki nihai sorumluluğu OpenAI’de kalacak.

Institute for Advanced Study de benzer bir sınır çizdi. Kurum, yapay zekâ şirketlerinin araştırma kararları üzerinde doğrudan yetkisi olmadığını, grubun temel rolünün tavsiye sunmak olduğunu belirtti. Dolayısıyla IAS bünyesinde kurulmuş olması, OpenAI’nin çalışmalarının kurum tarafından onaylandığı veya bağlayıcı biçimde denetlendiği anlamına gelmiyor.

İlk grupta dokuz matematikçi yer alıyor

OpenAI, danışma grubunun ilk üyeleri arasında dokuz tanınmış matematikçinin bulunduğunu açıkladı. Bu isimler arasında Institute for Advanced Study’den Camillo de Lellis de yer alıyor. De Lellis, yapay zekâ laboratuvarlarının matematik alanındaki yaklaşımını eleştiren Fields Madalyası sahiplerinin açık mektubunu imzalayan tek grup üyesi olarak öne çıkıyor.

Grubun kurulması, yapay zekâ tarafından oluşturulan matematiksel çıktıların yalnızca model performansı üzerinden değerlendirilmesini önlemeyi amaçlıyor. Matematikçiler, sonuçların gerçekten yeni bir katkı sunup sunmadığını, mevcut çalışmalarla nasıl ilişkilendiğini ve hangi noktaların daha fazla inceleme gerektirdiğini ele alabilecek.

Yine de bu mekanizma, OpenAI’nin araştırma faaliyetleri üzerinde doğrudan bir karar mercii oluşturmayacak. Şirket, çalışmaların ilerleme hızını ve yayımlanacak sonuçları belirlemeyi sürdürecek. Danışma grubunun etkisi ise bağımsız değerlendirme sunmak, kamuya yapılacak açıklamaların niteliğini tartışmak ve yapay zekâ destekli matematik araştırmalarının bilim dünyasındaki karşılığını daha görünür hâle getirmekle sınırlı kalacak.