Orkut Geri Dönüyor mu? Kurucusundan Destek Çağrısı

2000’li yıllarda sosyal medya deneyiminin şekillenmesine katkı sağlayan Orkut, yıllar sonra kurucusunun çağrısıyla yeniden konuşulmaya başladı. Orkut Büyükkökten, platformun eski kullanıcılarını ve çevrim içi topluluklara ilgi duyan kişileri Orkut’un olası dönüşünü desteklemeye davet etti. Kullanıcılar, Orkut.com adresini ziyaret ederek isimlerini bırakabiliyor ve çevrelerindeki kişileri de bu girişime katılmaya çağırabiliyor.

Bu çağrı, sosyal ağın yeniden açılacağının resmen duyurulduğu anlamına gelmiyor. Büyükkökten, yeni bir Orkut hizmetinin geliştirilip geliştirilmediğini, hangi özelliklere sahip olacağını veya ne zaman kullanıma sunulacağını açıklamadı. Dolayısıyla şu anda doğrulanmış bir uygulama, ürün tanıtımı, lansman takvimi ya da kayıt süreci bulunmuyor.

Orkut, sosyal medya yarışında nasıl öne çıktı?

Orkut, 2004 yılında Orkut Büyükkökten’in Google’da çalıştığı dönemde geliştirdiği bir yan proje olarak ortaya çıktı. Platform, kullanıcıların profil oluşturmasına, arkadaş eklemesine, topluluklara katılmasına ve profil sayfaları üzerinden iletişim kurmasına izin veriyordu. O dönemde sosyal ağlar bugünkü kadar çeşitlenmemişti. Bu nedenle Orkut, çevrim içi arkadaşlıkların ve ilgi alanı gruplarının merkezlerinden biri hâline geldi.

Platformun en güçlü olduğu pazarlar arasında Hindistan ve Brezilya yer aldı. Kullanıcılar yalnızca bireysel profiller üzerinden iletişim kurmuyor, aynı zamanda ortak ilgi alanlarına göre oluşturulan topluluklarda bir araya geliyordu. Bu yapı, Orkut’un klasik arkadaş listelerinden daha geniş bir sosyal deneyim sunmasını sağladı.

Ancak Facebook’un hızla büyümesiyle birlikte Orkut’un kullanıcı ilgisi azalmaya başladı. Google, hizmeti Eylül 2014’te kapattı. Şirket, sosyal ağ alanındaki odağını Google+ ve YouTube gibi diğer platformlarına yönlendirdi. Orkut’un kapanmasının üzerinden on yılı aşkın süre geçmesine rağmen marka, özellikle Hindistan ve Brezilya’daki eski kullanıcıların hafızasında yerini koruyor.

Platformun geçmişte yaklaşık 300 milyon aktif kullanıcıya ulaştığı belirtiliyor. Bu rakam, Orkut’un sosyal medya tarihindeki etkisini gösteren en önemli göstergelerden biri olarak öne çıkıyor. Büyükkökten’in daha sonra kurduğu Hello adlı platform ise dünya genelinde 2 milyondan fazla indirme aldı.

Büyükkökten, mevcut sosyal medya anlayışını eleştiriyor

Kurucunun Orkut.com’da yayımladığı mektup, yalnızca eski markaya yönelik bir özlem çağrısı içermiyor. Büyükkökten, sosyal medyanın son 20 yılda geçirdiği değişimi de değerlendirdi. Mektupta algoritmaların platform deneyimindeki ağırlığının artması ve yapay zekâ tarafından üretilen içeriklerin yaygınlaşması ele alındı.

Büyükkökten’e göre sosyal ağların temel değerlerinden biri, kullanıcıların ekranın diğer tarafında gerçek bir insanla bağlantı kurmasıydı. Yapay zekânın güçlü bir teknoloji olduğunu kabul eden kurucu, sosyal platformların gerçek insan ilişkilerine, samimi iletişime ve topluluk duygusuna daha fazla alan ayırması gerektiğini savundu.

Bu görüşler, olası bir Orkut dönüşünün yalnızca eski bir markayı yeniden kullanıma sunma fikrinden ibaret olmayabileceğini düşündürüyor. Yeni bir hizmet hazırlanması hâlinde, algoritmaların yönlendirdiği geniş akışlar yerine ortak ilgi alanlarına dayalı topluluklara odaklanan bir model tercih edilebilir. Yine de bu değerlendirme, açıklanmış bir ürün planına değil, kurucunun mektubunda paylaştığı görüşlere dayanıyor.

Kurucunun daha önceki sosyal ağ girişimleri

Orkut’un kapanmasından iki yıl sonra, 2016’da Hello adlı yeni bir sosyal ağ kullanıma sunuldu. Büyükkökten’in kurduğu platform, insanları ortak ilgi alanları üzerinden bir araya getirmeyi amaçladı. Ancak Hello uzun süre faaliyet göstermedi ve 2020’de kapatıldı.

Büyükkökten, 2022 yılında Orkut.com adresinde yayımlanan kısa bir notla yeni bir proje üzerinde çalıştığını duyurdu fakat ayrıntı vermedi. 2024’te ise yapay zekâ ve makine öğrenimi teknolojilerinden yararlanarak insanları ve toplulukları buluşturmayı amaçlayan başka bir sosyal ağ üzerinde çalıştığını belirtti. Bu hizmet de şimdiye kadar kullanıma sunulmadı.

Son çağrı, Büyükkökten’in sosyal medya alanındaki çalışmalarını sürdürdüğünü gösteriyor. Ancak kullanıcıların isimlerini bırakması, Orkut’un kesin olarak geri döneceği anlamına gelmiyor. Yeni bir platformun geliştirme sürecine girdiği, mevcut alan adının aktif bir ürüne dönüşeceği veya resmi bir çıkış tarihinin belirlendiği yönünde doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor.

Bu nedenle Orkut’un dönüşü şimdilik kesinleşmiş bir ürün duyurusundan çok, kullanıcı ilgisini ölçmeye yönelik bir çağrı niteliğinde. Platformun yeniden ortaya çıkıp çıkmayacağı, kurucunun ilerleyen dönemde paylaşacağı teknik ve ticari ayrıntılara bağlı olacak.