Akıllı gözlükler mahkeme, okul ve havuzlarda yasaklanıyor

Kameralı akıllı gözlükler gündelik hayatta daha görünür hâle gelirken, bu cihazların nerelerde kullanılabileceği de tartışma konusu oluyor. Dışarıdan sıradan gözlüklerden ayırt edilmesi zor olan modeller, kullanıcının çevresindeki kişileri fark ettirmeden kayda alabilmesi nedeniyle mahkemelerden okullara ve eğlence alanlarına kadar farklı mekânlarda kısıtlanıyor.

Uygulamalar ülkeden ülkeye değişiyor. Bazı yerlerde belirli kurumların girişinde cihazların kullanımı engellenirken, Pakistan’ın Pencap eyaletinde satış ve kullanımı kapsayan geçici bir yasak uygulanıyor. Mevcut örnekler, kameralı gözlüklerin her yerde geçerli tek bir kuralla değil, mekânın güvenlik ve mahremiyet ihtiyacına göre ele alındığını gösteriyor.

Mahkemeler ve okullar cihazları kapıda bırakıyor

New York’ta kamerası, mikrofonu veya bilgisayar işlevi bulunan akıllı gözlüklerin 1.240 eyalet ve yerel mahkemeye sokulması yasaklandı. Ziyaretçiler gözlüklerini kapatmış olsalar bile içeri alamıyor; cihazları mahkeme görevlilerine teslim etmeleri gerekiyor. Kural, reçeteli cam takılmış akıllı gözlükleri de kapsadığı için bu cihazları kullananların mahkemeye giderken sıradan bir gözlük bulundurması öneriliyor.

İngiltere ve Galler’deki mahkemelerde de Meta’nın akıllı gözlükleri için benzer bir uygulama bulunuyor. Güvenlik görevlileri cihazları ziyaretçilerden alıyor ve ziyaretçi binadan ayrılana kadar saklıyor. Bu tür kurallar, kayıt özelliğinin yalnızca çalıştırılıp çalıştırılmadığına bakmak yerine cihazın mahkemeye getirilmesini de güvenlik meselesi olarak değerlendirebiliyor.

Okullarda ise öğrenciler kadar personel ve ziyaretçiler de kapsama girebiliyor. Batı Avustralya’daki devlet okullarında akıllı gözlük kullanımı 12 Ekim 2026 itibarıyla yasaklandı. Tıbbi ihtiyaçlar, erişilebilirlik ve eğitim amacı için onaylı istisnalar bulunuyor. Victoria eyaletinde benzer bir kısıtlamanın 27 Ocak 2027’de başlaması planlanıyor.

Akıllı gözlükler sınav alanlarında da kurallara takılabiliyor. SAT sınavı sırasında molalarda dahi bu cihazların kullanılması yasak; kuralın ihlali sınav puanının iptal edilmesine yol açabiliyor. Bazı askerî tesislerde de gözlüklerin kullanımına izin verilmiyor.

Geçici yasak satışları da kapsıyor

Pakistan’ın Pencap eyaleti, Ekim 2026’da 30 gün süreyle geçerli olacak bir yasak başlattı. Düzenleme, gizli kayıt yapabilen kameralı akıllı gözlüklerin kullanımının yanı sıra satışını da kapsıyor. Kalem veya anahtarlık gibi gündelik eşyalara benzeyen küçük kameralar da yasak kapsamında değerlendiriliyor. Ürünleri internet üzerinden satmak da kuralları aşmanın yolu değil.

Yetkililer, gizli kayıt özelliğine sahip cihazların izinsiz gözetleme, taciz ve şantaj amacıyla kullanılmasına ilişkin şikâyetler aldıklarını belirtiyor. Buna karşın hangi ürünlerin yasak kapsamına girdiği konusunda ayrıntılı bir model listesi açıklanmadı. Yasağın geçici niteliği de uygulamanın kalıcı ve ülke çapında bir yasak anlamına gelmediğini ortaya koyuyor.

Havuzdan sinemaya, kurallar mekâna göre değişiyor

Mahremiyet kaygıları yalnızca resmî kurumlarla sınırlı değil. Avustralya’daki Canterbury-Bankstown Belediyesi, spor ve yüzme merkezlerinde akıllı gözlük kullanımını yasakladı. İngiltere’deki sinemalar da hem izleyicilerin gizliliğini korumak hem de filmlerin izinsiz kaydedilmesini önlemek için kameralı gözlüklere karşı önlem alıyor.

Royal Caribbean gemilerinde cihazların kullanımı genel olarak mümkün olsa da kumarhaneler, sağlık birimleri ve gençlik alanları bu iznin dışında tutuluyor. Norveç hükümeti ise parklar, plajlar, alışveriş merkezleri ve spor salonları gibi kamusal alanlarda geçici kısıtlamalar getirilmesini değerlendiriyor. Paris savcılığının izinsiz çekim şikâyetleri üzerine soruşturma başlatması da konunun yalnızca cihazların nerede kullanılacağıyla sınırlı kalmadığını gösteriyor.

Akıllı gözlüklerdeki temel güçlük, kayıt yapabilen bir cihazın geleneksel gözlük gibi görünmesi. Bu nedenle kurumlar, kullanıcıların kayıt özelliğini kapattığını beyan etmesine güvenmek yerine cihazı girişte teslim alma veya belirli alanlarda tamamen yasaklama yoluna gidebiliyor. Kuralların kapsamı şimdilik ülkeye ve mekâna göre farklılık gösteriyor; ancak mahkemeler, okullar ve mahremiyet beklentisinin yüksek olduğu alanlar kısıtlamaların ilk uygulandığı yerler arasında.