Amazon, 2040 net sıfır hedefinin yol haritasını bilmiyor

Amazon, 2040 yılına kadar net sıfır karbon emisyonuna ulaşma hedefini koruyor. Ancak şirketin Sürdürülebilirlik Direktörü Kara Hurst, bu hedefe hangi yollarla ulaşılacağının henüz tamamen netleşmediğini söyledi. Hurst, şirketin hedef doğrultusunda çalışmayı sürdürdüğünü belirtirken tüm yöntemlerin şimdiden belirlenmiş olduğunu söyleyemeyeceğini ifade etti.

Açıklama, iklim hedefleri konusunda büyük şirketlerin taşıdığı sorumluluğu yeniden gündeme getirdi. Amazon, yalnızca küresel ölçekte faaliyet gösteren büyük bir teknoloji şirketi değil; aynı zamanda bulut bilişim, lojistik, perakende, yapay zekâ, havacılık ve farklı tedarik zincirlerine yayılan dev bir iş ağına sahip. Bu nedenle emisyonlarını azaltmak, tek bir tesisin veya ürün grubunun dönüşümünden çok daha karmaşık bir süreç anlamına geliyor.

Amazon’un temiz enerji yatırımları ne durumda?

Amazon, iklim hedefinden vazgeçmiş değil. Hurst’ün verdiği bilgilere göre şirket, son yıllarda dünyanın en büyük temiz enerji alıcıları arasında yer alıyor ve portföyünde 42 gigavatlık kapasite bulunuyor. Bu yatırımlar, veri merkezleri ve diğer operasyonlar için kullanılan elektriğin daha düşük emisyonlu kaynaklardan sağlanmasına yardımcı olmayı amaçlıyor.

Şirket ayrıca karbon yoğunluğunu, yani elde edilen her bir dolar gelir karşılığında ortaya çıkan emisyon miktarını azaltmış olduğunu belirtiyor. Bununla birlikte bu göstergenin sonucu seçilen karşılaştırma dönemine göre değişiyor. Amazon’un karbon yoğunluğu 2025’te 2024’e kıyasla yükseldi; ancak 2022 seviyesinin altında kaldı. Bu tablo, gelir artışı ile toplam emisyonların aynı yönde ilerlemeyebileceğini, fakat yoğunluk hesabının tek başına yeterli bir başarı ölçütü olmayabileceğini gösteriyor.

Amazon’un 2025 yılı geliri yüzde 12 artarak 717 milyar dolara ulaştı. Bu ölçekteki bir şirketin enerji tüketimi ve tedarik zinciri kararları, kendi operasyonlarının ötesinde geniş bir etki yaratıyor. Hurst de iklim krizinin şirketler veya hükümetler tarafından tek başına çözülemeyeceğini, iki tarafın birlikte hareket etmesi gerektiğini vurguladı.

Yapay zekâ yatırımları iklim hedefiyle çelişiyor

Amazon’un iklim politikasıyla ilgili tartışmaların merkezinde, yapay zekâ altyapısı için planlanan doğal gaz santrali bulunuyor. Yılın başlarında ortaya çıkan bir incelemeye göre şirket, bir yapay zekâ veri merkezi kampüsünü beslemek amacıyla 7,65 gigavat kapasiteli doğal gaz tesisi kurmayı planlıyor.

Projede yer alacak 35 türbinin yılda 33 milyon tona kadar karbondioksit salabileceği hesaplanıyor. Bu miktar gerçekleşirse tesis, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki tek bir noktadan kaynaklanan en büyük karbon emisyonu kaynaklarından biri olacak. Amazon’un temiz enerji alımlarına rağmen doğal gaz tabanlı bu planı desteklemesi, şirketin yapay zekâ talebini karşılamak için iklim taahhütleriyle çelişen tercihler yapabildiğini ortaya koyuyor.

Yapay zekâ hizmetleri için veri merkezlerinin elektrik ihtiyacı hızla büyürken şirketler, enerji arzının sürekliliğini sağlamak için farklı kaynaklara yöneliyor. Yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılması uzun vadede çözüm sunabilse de yeni veri merkezlerinin ihtiyaç duyduğu kesintisiz güç, doğal gaz gibi kaynakları kısa vadede cazip hale getiriyor. Amazon örneği, temiz elektriğin maliyetinin düşmesinin piyasa dinamikleriyle emisyonları otomatik olarak azaltmaya yetmeyebileceğini gösteriyor.

2040 hedefinin sorumluluğu kimde?

Amazon, net sıfır karbon hedefinin şirketin kendi sorumluluğu olduğunu kabul ediyor ve 2040 taahhüdünün değişmediğini belirtiyor. Fakat şirketin emisyonları farklı sektörlere yayıldığı için sonuç yalnızca Amazon’un tesislerine bağlı değil. Havacılık, inşaat, tarım, enerji ve lojistik alanlarındaki tedarikçilerin de daha düşük karbonlu çözümler geliştirmesi gerekiyor.

Bu durum, büyük teknoloji şirketlerinin iklim hedeflerini açıklarken ölçülebilir bir yol haritası sunmasının neden önemli olduğunu gösteriyor. Amazon’un temiz enerji portföyü, emisyon yoğunluğundaki uzun vadeli düşüş ve net sıfır taahhüdü olumlu göstergeler olarak öne çıkıyor. Ancak yapay zekâ büyümesi uğruna planlanan büyük doğal gaz tesisi, gelir artışı ile çevresel sorumluluk arasındaki gerilimin henüz çözülmediğine işaret ediyor.