Apple Watch’un yeni özellikleri gizlilik yasalarını zorluyor

Apple Watch’un son modelleriyle birlikte sunulan yeni ses özellikleri, cihazın teknik yeteneklerinden çok gizlilik hukukuyla gündeme geldi. Live Rewind ve Siri Recap, çevredeki konuşmaları algılayıp işleyebiliyor. Apple ses kayıtlarını kullanıcıya ya da uygulamalara açmadığını belirtse de bazı ABD eyaletlerinde hukuki tartışmanın merkezinde yalnızca kaydın kimin tarafından dinlendiği yer almıyor.

Tartışmanın temelinde, bir konuşmanın cihaz tarafından sürekli biçimde yakalanıp yorumlanmasının “dinleme” veya “iletişime müdahale” kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği bulunuyor. Özellikle tarafların tamamından onay alınmasını şart koşan eyaletlerde, Apple Watch’un çalışma biçimi mevcut kurallarla kolayca örtüşmeyebilir.

Apple Watch’a gelen ses özellikleri neler?

Apple, son Apple Watch modelleri için mikrofonu kullanan dört ses zekâsı özelliği duyurdu. Sound Recognition; kapı zili ve yangın alarmı gibi sesleri tanımaya odaklanıyor. Shazam tarafından desteklenen Music Recognition ise çevrede çalan müziği belirliyor.

Hukuki soru işaretlerini doğuran iki özellik ise Live Rewind ve Siri Recap. Live Rewind, kullanıcının konuşmada kaçırdığı bir bölümü yeniden anlamasına yardımcı olmak için az önce söylenenleri metne dönüştürüyor. Siri Recap ise konuşmaların üst düzey özetlerini oluşturuyor. Bu iki işlevin kullanılabilmesi için saatin, kullanıcının yanı sıra çevredeki kişilerin konuşmalarını da algılaması gerekiyor.

Ses kaydı cihazda nasıl işleniyor?

Apple’ın açıklamasına göre özellikler varsayılan olarak arka planda çalışmıyor. Live Rewind’in her kullanımda ayrıca etkinleştirilmesi gerekiyor ve işlev yalnızca 15 saniyelik bir aralıkla sınırlı. Siri Recap için de özelliğin etkinleştirilmiş olması gerekiyor.

Konuşma algılandığında ses, S11 çipindeki Secure Exclave içinde yer alan korumalı bir arabelleğe aktarılıyor. Bu alan donanım seviyesinde yalıtıldığı için kayıtlara kullanıcı, işletim sistemi, uygulamalar ve Apple erişemiyor. Ses verileri kalıcı biçimde saklanmıyor; metin oluşturulduktan veya özet hazırlandıktan sonra siliniyor.

Bu yaklaşım, Apple’ın kişisel ses kayıtlarını kullanıcıya dinletmemesi ve verileri şirket sunucularına göndermemesi bakımından klasik bir ses kayıt cihazından ayrılıyor. Ancak hukuki açıdan belirleyici soru, bir kişinin kaydı sonradan dinleyip dinlemediğiyle sınırlı olmayabilir. Cihazın konuşmayı yakalaması ve anlamlandırması da bazı yasalar kapsamında incelemeye alınabilir.

ABD eyaletlerinde hukuki belirsizlik sürüyor

ABD’de konuşmaların kaydedilmesine ilişkin kurallar eyaletten eyalete değişiyor. Bazı eyaletlerde yalnızca konuşmayı başlatan kişinin onayı yeterliyken, birçok eyalette görüşmeye katılan herkesin kayıt işleminden haberdar olması ve izin vermesi gerekiyor. Özel ya da gizli bir konuşmanın karşı tarafın bilgisi olmadan kaydedilmesi bu bölgelerde hukuka aykırı kabul edilebiliyor.

Kaliforniya, Massachusetts, Pensilvanya ve Washington’daki hukukçuların değerlendirmeleri, Apple’ın teknik önlemlerinin kullanıcıyı otomatik olarak hukuki sorumluluktan kurtarıp kurtarmadığının net olmadığını gösteriyor. Sesin geleneksel anlamda erişilebilir bir dosya olarak saklanmaması, bazı uzmanlara göre Apple Watch’un yaptığı işlemi yasal hâle getirmek için tek başına yeterli olmayabilir.

Pensilvanya’da görev yapan savunma avukatı Phil Lauer’ın değerlendirmesine göre, veriyi doğrudan alan ve kullanan bir insan bulunmaması Apple lehine yorumlanabilir. Buna rağmen cihazın sesi toplaması ve konuşulanları yorumlaması, karşı görüşün oluşmasına da yol açabilir.

Şimdilik bu özelliklerin hangi koşullarda eyalet yasalarını ihlal edeceğini kesin biçimde ortaya koyan bir mahkeme kararı bulunmuyor. Bu nedenle Live Rewind ve Siri Recap, yalnızca Apple Watch’un yapay zekâ yeteneklerini değil, ses verisinin cihaz üzerinde geçici olarak işlenmesinin hukuki sınırlarını da test edebilir.