Google ve Nvidia, veri merkezleri için şebeke arıyor

Yapay zekâ sistemlerinin büyümesi, veri merkezlerinin elektrik ihtiyacını da hızla artırıyor. Ancak yeni tesislerin kurulması yalnızca uygun arazi bulmaya değil, elektrik şebekesinde yeterli kapasite bulunmasına da bağlı. Google, Nvidia ve Anthropic bu soruna Emerald AI tarafından geliştirilen yazılımla yanıt vermeyi amaçlayan yeni bir ittifaka katıldı.

AI Energy Management Alliance (AEMA) adı verilen oluşum, veri merkezlerinin elektrik tüketimini ihtiyaç anında geçici olarak azaltmasını veya işlem yüklerini başka tesislere kaydırmasını yaygınlaştırmak istiyor. İttifaka teknoloji şirketlerinin yanı sıra AES, Constellation, National Grid ve NRG Energy gibi enerji şirketleri de dahil oldu.

Veri merkezleri şebekeye nasıl kapasite kazandıracak?

AEMA’nın temel yaklaşımı, enerji talebinin yüksek olduğu kısa sürelerde veri merkezlerinin kritik olmayan işlerini durdurabilmesi ya da farklı bir tesise aktarabilmesi. Böylece elektrik şebekesinin en yoğun anlarda karşı karşıya kaldığı yük azaltılabilecek. İttifak, bu yöntemle şebekeye 100 gigawatt’a kadar ek veri merkezi kapasitesi bağlanabileceğini öne sürüyor.

Talep yanıtı olarak bilinen yöntem aslında enerji sektöründe yeni değil. Elektrik şirketleri bu modeli uzun süredir büyük fabrikalarla birlikte kullanıyor. Fabrikalar, tüketimin zirve yaptığı dönemlerde üretimi geçici olarak durduruyor veya yedek jeneratörlere geçiyor. Karşılığında ise hizmet bedeli alıyor.

Veri merkezleri de benzer programlara çoğunlukla yedek jeneratörlerini çalıştırarak katılabiliyor. Emerald AI ise dizel jeneratörlere dayanmayan bir seçenek sunmaya çalışıyor. Şirketin yazılımı, enerji şirketlerinin taleplerini doğrudan veri merkezlerine iletiyor. Veri merkezleri de kritik olmayan görevleri durdurabiliyor veya işlem yükünü şebekede daha fazla boşluk bulunan başka bir tesise taşıyabiliyor.

Yazılım, veri merkezlerini batarya gibi yönetmeyi hedefliyor

Emerald AI’nin yaklaşımındaki temel fark, enerji şirketleri ile veri merkezleri arasında doğrudan bağlantı kurması. Bu sayede tesislerin talebe daha hızlı yanıt vermesi ve elektrik tüketimini kısa sürede artırıp azaltması bekleniyor. Yapay zekâ iş yüklerinin dönemsel olarak yükselip düşmesi, bu tür bir esnekliği mümkün kılan faktörlerden biri.

Google da benzer araçlar üzerinde çalışıyor. Enerji yönetimi alanında faaliyet gösteren Enel X ise veri merkezlerinin kesintisiz güç kaynaklarını kullanarak elektrik talebindeki zirveleri yumuşatmasına olanak tanıyor. Geçen yıl yayımlanan bir Goldman Sachs araştırmasına göre, şebeke kullanımının birkaç saat boyunca en fazla yüzde 90 seviyesinde tutulması veri merkezleri için 76 gigawatt kapasite açığa çıkarabilir.

Emerald AI, teknolojisini daha geniş ölçekte kullanıma sunmak için gereken finansmana da sahip. Girişim, Energize Capital ve DCVC liderliğinde gerçekleştirdiği Seri A yatırım turunda 150 milyon dolar topladı. Bu yatırım, yazılımın daha fazla enerji şirketi ve veri merkeziyle entegre edilmesini destekleyebilir.

Talep yönetimi tek başına yeterli olmayacak

AEMA yalnızca mevcut şebekeyi daha verimli kullanmayı değil, yeni veri merkezi lokasyonları bulma sürecini kolaylaştırmayı da hedefliyor. Teknoloji şirketleri ve enerji işletmeleri, elektrik kapasitesi sınırlı bölgelerde yeni tesis kurmakta zorlanıyor. Veri merkezlerinin tüketimini esnek hâle getirmek, bazı bölgelerde bağlantı başvurularının önündeki engelleri azaltabilir.

Buna rağmen talep yanıtı, yapay zekâ altyapısının artan elektrik ihtiyacını tek başına karşılamayacak. Emerald AI’nin baş bilim insanı Ayse Coskun’a göre şirketin teknolojisi yeni üretim kaynaklarına duyulan ihtiyacı azaltabilir, ancak bu ihtiyacı tamamen ortadan kaldırmaz. Dolayısıyla şebeke yönetimi yazılımları, yeni enerji üretim yatırımlarının alternatifi olmaktan çok onları destekleyen bir araç olarak konumlanıyor.